Donations

Της Αννίτας Τσοπανέλη*

Ποιο οίκημα θα ήταν πιο κατάλληλο για να στεγάσει το Ίδρυμα Bauhaus του Τελ Αβίβ από ένα κτήριο του 1934, στην ιστορική καρδιά της White City; Αυτό θα σκέφτηκε κι ο Ronald Lauder, ο γνωστός στην Κοινότητά μας από την υποστήριξη της Εβραϊκής εκπαίδευσης των παιδιών της. Και με την παρότρυνση της γκαλερίστας Daniella Luxembourg αγόρασε την οικία Joffe, στην οδό Bialik 21, και στέγασε εκεί, το 2008, το Ίδρυμα Bauhaus, ένα ιδιωτικό, μη κερδοσκοπικό, εκθεσιακό και ερευνητικό κέντρο, αφιερωμένο στη διατήρηση, τη μελέτη και την προβολή της αρχιτεκτονικής, του σχεδιασμού και της τέχνης του Bauhaus.

Η ιστορική καρδιά του Τελ Αβίβ χτυπάει στην Πλατεία Bialik (από το όνομα του Hayim Nahman Bialik, εθνικού ποιητή του Ισραήλ, που η κατοικία του βρισκόταν στο Νο 22 της οδού Bialik, σημερινό Μουσείο – κέντρο λογοτεχνικών εκδηλώσεων). Το 1922, μια ομάδα από τους αποίκους της 3ης Αλιγιά εγκαταστάθηκε στον Λόφο Bezalel (την περιοχή γύρω από την Πλατεία Bialik) και έχτισε τα πρώτα σπίτια Εκλεκτικιστικού στυλ. Τα επόμενα χρόνια η γειτονιά συγκέντρωσε καλλιτέχνες, λογοτέχνες και διάσημους γιατρούς και η μορφή της άλλαξε, με κατεδάφιση των υφισταμένων κτηρίων και οικοδόμηση ενός παραδείσου του Διεθνούς Στυλ, που πολύ γενικά χαρακτηρίζουμε σαν Bauhaus.

Το κτήριο της Bialik 21 σχεδιάστηκε το 1932 από τον αρχιτέκτονα Shlomo Gepstein. Ο Gepstein γεννήθηκε στην Οδησσό της Ουκρανίας (1882-1961) και πήρε το πτυχίο του ως αρχιτέκτονας από την Αρχιτεκτονική Ακαδημία της Αγίας Πετρούπολης. Επιπλέον, από μικρός ασχολήθηκε με τη συγγραφή άρθρων σε εφημερίδες. Στο Ισραήλ, σχεδίασε κατοικίες, κυρίως στην περιοχή του Τελ Αβίβ, και συνέχισε να ασχολείται με τη συγγραφή.

Η οικία Joffe συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα συντήρησης κτηρίων του Δήμου του Τελ Αβίβ και ανακαινίστηκε από τους Nahoum Cohen και Boubi Luxemburg (ο δεύτερος ήταν ο τότε σύζυγος της Daniella Luxembourg), μεταξύ 1995 και 2000. Όταν οι Luxembourg την “ανακάλυψαν” ήταν ένα ερείπιο, κατεστραμμένο μέχρι τα θεμέλια (ένας λόγος ήταν ότι ο Δήμος ήταν προστατευόμενος ένοικός του και το είχε αφήσει στο έλεος του χρόνου). Μη έχοντας την οικονομική δυνατότητα να το αγοράσουν, στράφηκαν στον Αμερικανό δισεκατομμυριούχο, επιχειρηματία, συλλέκτη έργων τέχνης και φιλάνθρωπο Ronald Lauder.

Το μουσείο, έκτασης 120 τετραγωνικών μέτρων, βρίσκεται στο ισόγειο του κτιρίου ενώ το υπόλοιπο οικοδόμημα αποτελείται από κατοικίες. Στην ίδια τη Luxembourg ανήκει ένα από τα διαμερίσματα.

Ανακαινίστηκε με αντάλλαγμα την αποχώρηση του Δήμου από αυτό. Οι αγοραστές υποσχέθηκαν επίσης να ανακαινίσουν επιπλέον κτήρια της περιοχής, που περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα συντήρησης.

Τέλεια διατηρημένο, με εξέχοντες ορθογωνικούς όγκους – που φάνηκαν ως εξωφρενικά πρωτοποριακοί όταν ανεγέρθηκε το 1934 – και σκιασμένα μπαλκόνια, που υποστηρίζονται από ένα σύστημα κατακόρυφων και οριζόντιων στοιχείων, αποτελεί γνήσιο δείγμα του Διεθνούς Στυλ.

Οι βασικές γεωμετρικές μορφές, που χαρακτηρίζουν τη σχολή Bauhaus, επεκτείνονται, επίσης, σε καθημερινά αντικείμενα, από έπιπλα μέχρι φωτιστικά και κεραμικά σκεύη. Οι σχεδιαστές του Bauhaus, άλλωστε, δεν σχεδίασαν μόνο κτήρια και έπιπλα, αλλά και τα πιο απλά οικιακά αντικείμενα. Υπάρχει ακόμη και ένα χερούλι πόρτας σχεδιασμένο από τον Walter Gropius (1883–1969), ιδρυτή και πρώτο διευθυντή του Bauhaus στη Γερμανία.

Περιλαμβάνονται αντικείμενα και έπιπλα που έχουν σχεδιαστεί από διάσημους καλλιτέχνες όπως οι Ludwig Mies van der Rohe, Marcel Breuer και Walter Gropius. Τα εκθέματα προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές, κυρίως αυτή του ίδιου του Lauder.

Σύμφωνα με τη Luxembourg ολόκληρο το Μουσείο Τέχνης του Τελ Αβίβ θα έπρεπε να αφιερωθεί στο Bauhaus. Όπως έλεγε η ίδια “είμαι πεπεισμένη ότι τα αρχεία του Bauhaus στο Βερολίνο και στο Ντασάου, που έδειξαν προθυμία να μας βοηθήσουν, θα χαρούν να δανείσουν συλλογές εκθεμάτων στο Μουσείο”.

Πέρα από τα εκθέματα της περιόδου παρουσίας της αυθεντικής Σχολής του Bauhaus στην Αρχιτεκτονική και την Τέχνη, το πεδίο δραστηριότητας του Ιδρύματος επεκτείνεται στην προώθηση μιας σειράς συγχρόνων εκθέσεων, αφιερωμένων στην κληρονομιά της Σχολής και στον αντίκτυπό της στη σημερινή Τέχνη και Αρχιτεκτονική.

Πηγή φωτογραφίας: https://www.bauhaus.org.il/about

*Αρχιτέκτονας Μηχανικός Ε.Μ.Π

πηγή: ΑΛΕΦ | τεύχος 85
ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΘΗΝΩΝ