Donations

Το 1144, στο Νόργουϊτς της Αγγλίας, κατηγορούνται, για πρώτη φορά, οι Εβραίοι ότι δολοφονούν Χριστιανούς προκειμένου να χρησιμοποιήσουν το αίμα τους για τελετουργικούς σκοπούς. Καθώς δεν βρίσκεται πτώμα που να δικαιολογεί αυτό το έγκλημα δεν υπάρχουν και αντίποινα. Ωστόσο, το 1255, στην πόλη Λίνκολν, ένα χριστιανόπουλο που αγνοείτο επί τρεις εβδομάδες βρέθηκε  πνιγμένο σε μια καταβόθρα. Κατηγορήθηκαν οι Εβραίοι της πόλης ότι το απήγαγαν, το σταύρωσαν και αφαίρεσαν το αίμα του για την παρασκευή άζυμου άρτου. Το έξαλλο πλήθος καταδίωξε και λίντσαρε 19 Εβραίους της πόλης. Αυτή η κατηγορία διαδόθηκε και χρησιμοποιήθηκε από γενιές αντισημιτών ως λόγος καταδίωξης των Εβραίων και έκτοτε είναι γνωστή ως «συκοφαντία του αίματος».

Στην Αγγλία, εξακόσια χρόνια αργότερα, ο Μόζες Μοντεφιόρε, γιός Εβραίων μεταναστών από την Ιταλία, εξελίχθηκε σε εύπορο χρηματιστή, έμπιστος φίλος και σύμβουλος της βασίλισσας Βικτωρίας, η οποία τον έχρισε ιππότη το 1837. Το 1840, ο Σερ Μόζες ηγήθηκε της πρώτης διεθνούς διαμαρτυρίας στην εβραϊκή ιστορία, κατά των αντισημιτικών ενεργειών, ιδίως  τη μοχθηρή και ανήθικη συκοφαντία αίματος στη Δαμασκό. Η συμμετοχή και η πίεση μεγάλων κρατών της Δύσης επέτυχε την απελευθέρωση των περισσότερων Εβραίων που είχαν φυλακιστεί για ένα έγκλημα που δεν είχαν διαπράξει (δύο από αυτούς πέθαναν από βάναυσα βασανιστήρια στη Συρία).

O Mοντεφιόρε, γεννήθηκε στο Λιβόρνο της Ιταλίας, μεγάλωσε όμως στην Αγγλία. Η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όταν ο ίδιος ήταν μικρός. Ξεκίνησε εργαζόμενος σε ένα παντοπωλείο. Έγινε διαμεσολαβητής εμπορίας τσαγιού και στη συνέχεια χρηματιστής, ένας από τους δώδεκα «Εβραίους χρηματιστές» του Λονδίνου.  Εργαζόταν για τους Ρότσιλντ, και μετά τον γάμο του με την Τζούντιθ Κόεν —που ήταν αδελφή της γυναίκας τού Νέιθαν Ρότσιλντ—, έγινε έμπιστος και δεξί χέρι και συνέταιρος των Ρότσιλντ. Υπηρέτησε στην Εθνοφυλακή του Σάρεϋ —και μάλιστα μετέφερε έγγραφα κ.ά. κατά τη διάρκεια της Μάχης του Ναβαρίνου.

Σε ηλικία σαράντα ετών άρχισε την πραγματική του αποστολή —το όραμά του ήταν να σώσει Εβραίους από την καταπίεση όπου κι αν βρίσκονταν στον κόσμο. Παρόλο που κάποιες από τις επιτυχίες του αποδείχθηκαν βραχυχρόνιες, το παράδειγμά του μιμήθηκε ο Μπέντζαμιν Ντισραέλι και ακολούθησαν και άλλοι εβραίοι ηγέτες.

Στα παιδικά του χρόνια δεν ήταν θρήσκος. Μετά το πρώτο, από τα επτά ταξίδια του στην Παλαιστίνη, άρχισε να απολαμβάνει το τελετουργικό της θρησκείας, έκτισε μια ιδιωτική συναγωγή στο κτήμα του και στη συνοδεία του υπήρχε ένας σοχέτ (θρησκευτικός σφαγέας κρεάτων).

Πολλοί περιέγραψαν τον Μοντεφιόρε ως τον τελευταίο των αξιοσέβαστων ευυπόληπτων Εβραίων, που η υψηλή κοινωνική και επαγγελματική τους θέση τους επέτρεπε να καταπιάνονται με τη διεθνή διπλωματία προς όφελος των κατατρεγμένων ομοθρήσκων τους.

Ο Πάλμερστον —σημαντικός Βρετανός ηγέτης και πρωθυπουργός της Αγγλίας—, πίστευε ότι βοηθώντας τους Εβραίους να επιστρέψουν στην Παλαιστίνη, θα επίσπευδε την επιστροφή του Μεσσία. Υπήρξε υποστηρικτής των αιτημάτων των Εβραίων. Ο Μοντεφιόρε εξασφάλισε τη βοήθειά του στο να δημιουργηθεί μια συμμαχία Ευρωπαϊκών κρατών (καθώς και την υποστήριξη του Προέδρου Martin Van Buren των Η.Π.Α.) που ενεργοποιήθηκε ώστε να αποφυλακιστούν Εβραίοι που είχαν κατηγορηθεί ψευδώς ότι σκότωσαν και ήπιαν το αίμα ενός Καπουτσίνου μοναχού στη Δαμασκό. Ο Μοντεφιόρε, ο Adolphe Crémieux —Γάλλο-εβραίος  δικηγόρος  που εναντιώθηκε στην επίσημη θέση της γαλλικής κυβέρνησης—, η υποστήριξη του πρωθυπουργού Πάλμερστον και της κυβέρνησής του πίεσαν και έπεισαν τον Σύριο κυβερνήτη Μεχμέτ Αλί να τους απελευθερώσει χωρίς να τους αθωώσει επισήμως.

Ο Μοντεφιόρε είχε μεγάλη επιρροή και συνεργασία με το Βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών ώστε να αποτρέπονται αντισημιτικές ενέργειες και εκδηλώσεις. Δεν πετύχαινε πάντα τον στόχο του, όπως στη περίπτωση ενός εβραίου αγοριού στην Ιταλία που απήχθη από Καθολικούς για να τον προσηλυτίσουν στον χριστιανισμό, στη συνέχεια βαπτίστηκε από τον Πάπα και εξελίχθηκε σε καθηγητής Θεολογίας. Στην περίπτωση των Εβραίων του Μαρόκου που υφίσταντο διώξεις, ο Μοντεφιόρε συνάντησε και ζήτησε από  τον Σουλτάνο, ο οποίος  δέχτηκε, να εκδώσει διάταγμα κατά των αντισημιτικών διώξεων αλλά μόλις ο Μοντεφιόρε επέστρεψε στην Αγγλία  το διάταγμα απεσύρθη και συνεχίστηκε για δεκαετίες ο κατατρεγμός.

Ο Μοντεφιόρε έγινε σύμβολο για τους Εβραίους. Η τακτική του ήταν ότι οι Εβραίοι μπορούν να οργανωθούν σε δυναμικές ομάδες και με διπλωματικά μέσα, με πυγμή και πάθος, μπορούν να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής των ομοθρήσκων.

Η δράση και η προσωπικότητα του αξιοσέβαστου Μοντεφιόρε επηρέασε τον Άγγλο Λόρδο Μπάλφουρ που υποστήριξε το Σιωνιστικό κίνημα  και την αναγκαιότητα ίδρυσης Εβραϊκού Κράτους.

πηγή: ΑΛΕΦ | τεύχος 86
ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΘΗΝΩΝ