Donations

54.5του Βίκτωρα Ισαάκ Ελιέζερ

Σπάνια, η ιστορία μπορεί να είναι τόσο ζωντανή, ο θεατής, ο αναγνώστης και ο ακροατής, να νοιώθει κομμάτι αυτής της ιστορίας, συντελεστής της, και συνοδοιπόρος μιας πορείας προόδου που ξεκίνησε πριν από 54 χρόνια και συνεχίζεται…

1η Δεκεμβρίου 2014. Στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου Μπενάκη της οδού Πειραιώς, κτυπά ο σφυγμός μιάς ολόκληρης Κοινότητας που ανταποκρίνεται στο κάλεσμα της ιστορίας. Η ιστορία 54 ετών ενός σχολείου που αποτυπώνεται σε ένα λεύκωμα.

54.6Το Λεύκωμα της ιστορίας των 54 ετών του Δημοτικού Σχολείου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών στο Ψυχικό. Εκεί όπου κτυπά ο παλμός του Εβραϊσμού της Αθήνας.

Στην ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα, από ανθρώπους που ανήκουν σε τρεις γενιές, προσέρχονται οι πρώην υπουργοί παιδείας Πέτρος Ευθυμίου, Μαριέττα Γιαννάκου, Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής, η Πρέσβυς του Ισραήλ στην Ελλάδα Ιριτ Μπεν Αμπα, ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος Βενιαμίν Αλμπάλας, ο Ραβίνος Αθηνών Ισαάκ Μιζάν, ο πρόεδρος του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος Μάκης Μάτσας. Παλαιοί μαθητές, δάσκαλοι, διοικητικοί, παππούδες και γιαγιάδες, γονείς και παιδιά του σχολείου αγωνιούν να ταξιδέψουν στο κόσμο των αναμνήσεων… να δουν εικόνες από το παρελθόν… να ακούσουν δικές τους εκθέσεις και δικά τους ποιήματα μιάς άλλης εποχής… να συναντήσουν εκείνους που πρώτοι δίδαξαν τα πρώτα γράμματα στο σχολείο αυτό, εκείνους που πρωτοστάτησαν στη λειτουργία του σχολείου… να θυμηθούν τους πρωτεργάτες που δεν είναι πια κοντά μας…

54.8Μια βραδιά, μια εκδήλωση που μια φορά στη ζωή του μπορεί κανείς να νιώσει, να χαρεί, να συγκινηθεί. Είναι ενα πρωτόγνωρο και μοναδικό γεγονός στη μεταπολεμική ιστορία της Κοινότητάς μας, γιατί στο Λεύκωμα που παρουσιάστηκε αποτυπώνονται οι προσπάθειες της γενιάς του πολέμου να ανασυγκροτήσουν τον εβραϊσμό της Αθήνας επενδύοντας στην Παιδεία. Γιατί τα 54 χρόνια από την ίδρυση του σχολείου στο Ψυχικό, είναι η ζωντανή αναγέννηση μιάς Κοινότητας από τις στάχτες του Ολοκαυτώματος. Γιατί στο Λεύκωμα αυτό η ιστορία γράφεται με πράξεις και έργο, με λογοτεχνία και ποίηση, με θέατρο και φωτογραφία, με ζωγραφική και αθλητισμό, με πολύ – πολύ μεράκι και κυρίως ευαισθησία. Είναι ταυτόχρονα η παρακαταθήκη του ανθρώπου που εμπνεύσθηκε αυτό το Λεύκωμα στη Κοινότητα της Αθήνας και σε ολόκληρο τον Ελληνικό Εβραϊσμό, διότι όπως και ο ίδιος είπε: «Αυτό το λεύκωμα δεν είναι μόνο η ιστορία ενός σχολείου. Είναι η ιστορία των ανθρώπων που εμπνεύστηκαν την δημιουργία του, η ιστορία των δασκάλων που δούλεψαν μέσα σε αυτό και κυρίως η ιστορία των παιδιών –μαθητών, δηλαδή η δική μας ιστορία. Είναι επίσης η «ιστορία μιας υπόσχεσης». Μιας υπόσχεσης που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και που ορίζει το μέλλον κάθε εβραϊκής κοινότητας. Η υπόσχεση που δίνουμε εμείς οι γονείς στα παιδιά μας πως θα μάθουν όχι μόνο να διαβάζουν και να γράφουν αλλά κυρίως πως θα μάθουν να σκέφτονται, να αμφισβητούν και να αμφιβάλλουν έτσι ώστε να μπορέσουν μια μέρα να ζήσουν ως δίκαιοι και σωστοί πολίτες στην κοινωνία . Γιατί κάθε γενιά γονιών κρίνεται όχι γι’αυτά που έλαβε από τους γονείς της αλλά γι’αυτά που έδωσε στα παιδιά της».

Και επειδή ο γραπτός λόγος μένει για πάντα ανεξίτηλος, αποφάσισα να προσπαθήσω να αποτυπώσω τη καταπληκτική αυτή βραδιά στις γραμμές που ακολουθούν.

54.3Ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών Μίνος Μωυσής ανοίγει τη εκδήλωση με τη δική του ιστορία, «Ήταν ακριβώς πριν 20 χρόνια όταν περνούσα το κατώφλι του Σχολείου μας σαν νέο τότε μέλος της Σχολικής Επιτροπής, στρατολογημένος από τους παλιότερους εθελοντές. Από τις δύο μόνο αίθουσες του δικού μου αγαπημένου μικρού Εβραϊκού Σχολείου της Λάρισας, βρισκόμουν σαν γονιός πια σε ένα γεμάτο και πολύβουο από κάθε άποψη Σχολείο. Με πολλές καθημερινές προκλήσεις, με όραμα και υψηλούς στόχους, μια δεύτερη οικογένεια για τα παιδιά του. Ένα Σχολείο που σε καλούσε να το αγαπήσεις.

54.4Σήμερα, με 2 παιδιά που πέρασαν από αυτό το Σχολείο και μετά από αρκετά χρόνια εθελοντικής προσφοράς σ’ αυτό, τολμώ να το αισθάνομαι και εγώ το ΔΙΚΟ μου Σχολείο, να νοιώθω μέλος αυτής της μεγάλης οικογένειας που μετράει 54 χρόνια ιστορίας».

Στη συνέχεια περιγράφει το χαρακτήρα του σχολείου, «το Σχολείο μας, ένα σχολείο με κοινωνικό χαρακτήρα και προκλητικούς στόχους, ανήσυχο και πρωτοπόρο, προσπάθησε και προσπαθεί συνεχώς να διακρίνει τις ανάγκες των παιδιών και της κοινωνίας μέσα στην οποία ζούμε. Να παρέχει παιδεία υψηλού επιπέδου, να δημιουργεί ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο τα παιδιά διδάσκονται την εβραϊκή γλώσσα, την ιστορία του λαού μας, τις παραδόσεις μας και τη θρησκεία μας με ασφάλεια για να κτίσουν περήφανα τη διπλή τους ταυτότητα ως Έλληνες Εβραίοι. Προσπάθησε και προσπαθεί να τους δίνει τα εφόδια να ενταχθούν σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία, μέσα στην οποία θα έχουν τη δύναμη να διεκδικούν το σεβασμό της ιδιαιτερότητάς τους και θα σέβονται και τα ίδια τη διαφορετικότητα των άλλων» και αναφέρεται στους πρωτεργάτες του, «Ένα τέτοιο τόπο εμπνεύστηκαν πρώτοι οι γονείς μας, που βίωσαν τον καταστροφικό πόλεμο και αναγέννησαν την Κοινότητά μας.

54.1Γνώριζαν πολύ καλά ότι χωρίς το Σχολείο θα χανόταν σύντομα ο συνδετικός κρίκος που θα την κρατούσε δυνατή και ζωντανή από τη μια γενιά στην επόμενη. Εμπιστεύτηκαν σ’ αυτό το Σχολείο τα παιδιά τους ελπίζοντας ότι θα είναι για αυτά μια προστατευμένη αγκαλιά και μια κοιτίδα ελπίδας για ένα καλύτερο κόσμο. Έτσι ήταν και έτσι παραμένει το Σχολείο μας, η θερμοκοιτίδα από την οποία προκύπτει η συνέχεια της Κοινότητάς μας». Ο Μίνος Μωυσής για το παρόν και το μέλλον: «Το Σχολείο μας ήταν και είναι ένα μοναδικό επίτευγμα. Ένα επίτευγμα ζηλευτό γιατί βασίστηκε και βασίζεται στην αρμονική συνύπαρξη και συνεργασία εθελοντών, λειτουργών και επαγγελματιών που συνεχώς αλληλοεμπνέονται και αλληλοσυμπληρώνονται.

Ο Albert Einstein έχει πεί: «Η εκπαίδευση δεν χαρίζεται, κατακτιέται». Και σίγουρα, εμείς σ’ αυτή την Κοινότητα μπορούμε να είμαστε περήφανοι ότι με τις άοκνες προσπάθειες όλων εδώ και 54 χρόνια κατακτήσαμε και κατακτούμε ένα υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης για τα παιδιά μας. Και είμαστε αισιόδοξοι ότι έτσι θα συνεχίσουμε».

Ο Βίκτωρ Ασσέρ, εμπνευστής και χορηγός του Λευκώματος, με έκδηλη τη συγκίνηση στο πρόσωπο του, αποκαλύπτει τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή του την απόφαση.

«Ιούνιος του 2000. Κρατώ σφιχτά το παγωμένο και φοβισμένο χεράκι της κόρης μου. Είναι τριών χρονών. Την έχω φέρει για πρώτη φορά να δει το σχολείο … .Το Σεπτέμβριο θα είναι μαθήτρια του μικρού νηπίου του Σχολείου της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Αθήνας. Διασχίζουμε το διάδρομο του παλιού θεάτρου: τα πλακάκια σπασμένα, οι κουρτίνες φθαρμένες, τα παράθυρα παλιά και θαμπά, τα παιδιά λίγα. Στενοχωριέμαι. Σκέφτομαι πως το σχολείο των παιδικών μου χρόνων, το σχολείο που θα γίνει του παιδιού μου, μοιάζει να πλησιάζει στο τέλος του. Με θέρμη και αγάπη αποφασίζω πως πρέπει να βοηθήσω να ξαναφτιαχτεί το σχολείο. Έτσι και γίνεται! Με την βοήθεια και την συνεργασία της τότε Σχολικής Επιτροπής ξεκινάμε δουλειά. Το σχολείο ανακαινίζεται, εκμοντερνίζεται και ο αριθμός των παιδιών αρχίζει να αυξάνεται.

Νοέμβριος του 2010. Στο πλαίσιο της αναβάθμισης του σχολείου μας, η Σχολική Επιτροπή αποφασίζει να φτιάξει μια καινούρια αίθουσα μουσικής. Απαραίτητη προϋπόθεση για να αρχίσουν οι εργασίες είναι να καθαριστεί μια παλιά αίθουσα του 2ου ορόφου. Μέσα στις σκόνες και την ακαταστασία βρίσκουμε ένα εκπληκτικό αρχείο «γεμάτο» ιστορία, την ιστορία 50 χρόνων από ιδρύσεως του σχολείου μας: φωτογραφίες, τετράδια, ζωγραφιές και εργασίες παλαιών μαθητών.

Με την ευκαιρία της επετείου των 50 χρόνων του σχολείου, μαζί με τον πρόεδρο της Σχολικής Επιτροπής και φίλο, Αλβέρτο Ταραμπουλούς, αποφασίζουμε να φτιάξουμε ένα λεύκωμα το οποίο θα βασίζεται σε αυτό το υπέροχο, ξεχασμένο υλικό που μόλις είχαμε ανακαλύψει.

Νοέμβριος 2014. Χάρη στον Άρη Εμμανουήλ που με ενθουσιασμό, αγάπη και αυστηρό επαγγελματισμό ανέλαβε αυτό το δύσκολο έργο, σήμερα κρατάτε στα χέρια σας το Λεύκωμα του Σχολείου μας. Τον ευχαριστώ καθώς και όλους όσους συνέβαλαν στην υλοποίησή του.

altΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ

Αυτό το λεύκωμα δεν είναι μόνο η ιστορία ενός σχολείου. Είναι η ιστορία των ανθρώπων που εμπνεύστηκαν την δημιουργία του, η ιστορία των δασκάλων που δούλεψαν μέσα σε αυτό και κυρίως η ιστορία των παιδιών –μαθητών, δηλαδή η δική μας ιστορία. Είναι επίσης η «ιστορία μιας υπόσχεσης». Μιας υπόσχεσης που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και που ορίζει το μέλλον κάθε εβραϊκής κοινότητας. Η υπόσχεση που δίνουμε εμείς οι γονείς στα παιδιά μας πως θα μάθουν όχι μόνο να διαβάζουν και να γράφουν αλλά κυρίως πως θα μάθουν να σκέφτονται, να αμφισβητούν και να αμφιβάλλουν έτσι ώστε να μπορέσουν μια μέρα να ζήσουν ως δίκαιοι και σωστοί πολίτες στην κοινωνία . Γιατί κάθε γενιά γονιών κρίνεται όχι γι’αυτά που έλαβε από τους γονείς της αλλά γι’αυτά που έδωσε στα παιδιά της.

Εύχομαι, οι μελλοντικές ηγεσίες της Κοινότητάς μας με υπευθυνότητα και αγάπη να διατηρήσουν την εβραϊκή ταυτότητα του σχολείου μας τόσο στα πλαίσια της ελληνικής κοινωνίας όσο και σε σχέση με το κράτος του Ισραήλ.

«Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να ζει σε μια κοινότητα η οποία δεν έχει σχολείο» (Γνωμικά των Πατέρων,VI,10)»

Η Ραχήλ Καπόν, που ανέλαβε την έκδοση αυτού του καταπληκτικού ιστορικού λευκώματος, διηγείται με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο το δικό της «παραμυθένιο» δρόμο

«Όταν ήμουνα μικρή, με φώναζαν Μινχάουζεν. Μάζευα τις φιλενάδες μου στο σπίτι και τους έλεγα παραμύθια και ιστορίες από τη φαντασία μου με τόσο πειστικό τρόπο που πράγματι άξιζα τον τίτλο. Κάποτε γύρισαν στα σπίτια τους τόσο τρομοκρατημένες, που οι μαμάδες τους δεν τις άφησαν να ξανάρθουν. Έτσι έληξε πρόωρα και άδοξα η καριέρα μου σαν παραμυθού. Πριν δύο χρόνια μού πρότεινε ο Βίκτωρ Ασέρ να αναλάβω, αν με ενδιέφερε, το βιβλίο με την ιστορία του Εβραϊκού σχολείου Ψυχικού. Δέχθηκα με ενθουσιασμό την πρόταση και όταν αντίκρισα το πλούσιο και ποικίλο υλικό που συγκεντρωνόταν για την έκδοση, βάλθηκα, με την πείρα που είχα σαν παλιά παραμυθού, να το παρουσιάσω σε εσάς με πολύ φαντασία, με χαρούμενα χρώματα και αισιοδοξία. Στην προσπάθεια μου αυτή είχα τη βοήθεια του Μωυσή που απήλαυσε όσο και εγώ τη δημιουργία αυτού του βιβλίου, που ήταν μια ανάλαφρη πινελιά σε σχέση με τα άλλα θέματα που περιλαμβάνονται στο εκδοτικό μας πρόγραμμα. […]Κάθε βιβλίο έχει και μια μικρή ιστορία που αξίζει να αναφερθεί. Το 2011 μια επιτροπή, που την αποτελούσαν ο Βίκτωρ Ασέρ, ο Αλβέρτος και η Ραχήλ Ταραμπουλούς, η Κέλλυ Κόβο και ο Άρης Εμμανουήλ, προσπάθησε να ταξινομήσει το φωτογραφικό υλικό που συγκεντρωνόταν με την προοπτική να γραφούν στη συνέχεια τα κείμενα. Η προσπάθεια αυτή εγκαταλείφθηκε με ανακούφιση όταν προσφέρθηκε ο Άρης Εμμανουήλ να αναλάβει μόνος του την οργάνωση του βιβλίου γράφοντας τα κείμενα και συγκεντρώνοντας παράλληλα το φωτογραφικό υλικό.

Στη δύσκολη αυτή αποστολή ο Άρης είχε την αμέριστη συμπαράσταση του Βίκτωρα Ασέρ που, συμμεριζόμενος τον ενθουσιασμό όλων, δέχθηκε να συμπεριληφθεί στο βιβλίο όλο το φωτογραφικό υλικό που συγκέντρωνε με πολύ κόπο ο Άρης, με αποτέλεσμα η έκδοση να περιλαμβάνει τελικά γύρω στις χίλιες διακόσιες φωτογραφίες αντί τις τριακόσιες πενήντα που είχαν αρχικά υπολογιστεί. Αυτό το ρεκόρ αριθμού φωτογραφιών, που χώρεσαν στις 376 σελίδες του βιβλίου, ήταν η αιτία που αλλάξαμε δεκάδες φορές τη σελιδοποίηση στο γραφείο προκειμένου να αξιοποιήσουμε το υλικό, προβάλλοντας τα ντοκουμέντα και τα συναισθήματα που έκρυβαν οι φωτογραφίες αυτές».

Ο Πέτρος Ευθυμίου, πρώην υπουργός Παιδείας, αφού αναφέρεται στους προσωπικούς δεσμούς που δένουν την οικογένεια του με Εβραίους από τη Λάρισα όπου γεννήθηκε μέχρι τα Γιάννενα και την Αθήνα, τονίζει την παραδοσιακή εμμονή του στην υπηρεσία της Παιδείας και της γνώσης. «Οχι μόνο δεν έκλεισα το σχολείο της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Λάρισας όταν στελέχη του Υπουργείου μου έκαναν σχετική εισήγηση αλλά επέβαλα τη συνέχιση της λειτουργίας του… Χαίρομαι γιατί με τη νομοθετική πρωτοβουλία που αναλάβαμε, συμβάλλαμε τόσο εγώ όσο και οι επόμενοι υπουργοί Παιδείας στη καλύτερη δυνατή λειτουργία του σχολείου της Κοινότητάς σας… Η ειρηνική συνύπαρξη διαφορετικών ανθρώπων, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα είναι η βάση του πολιτισμού μας», είπε ο Πέτρος Ευθυμίου καταχειροκροτούμενος από το κοινό.

Η ιστορία αρχίζει να ξετιλύγεται.

Ο Άρης Εμμανουήλ, ο άνθρωπος που εξερεύνησε, αποκάλυψε και επιμελήθηκε το περιεχόμενο του Λευκώματος, διηγείται το ξεκίνημα και την πορεία ενός σχολείου μέσα από τη φωνή τη δική του αλλά και τη ζωντανή μαρτυρία μερικών εκ των πρωταγωνιστών αυτής της πορείας.

Η σημασία της Παιδείας

«Για τους Εβραίους η παιδεία ήταν και συνεχίζει να είναι πρωταρχικό μέλημα. Η παράδοση θέλει όλα τα αγόρια να μαθητεύουν από τη ηλικία των τριών μέχρι και αυτή των δεκατριών ετών. Το μυστικό ήταν η εντατική μαθητεία στη μικρότερη δυνατή ηλικία, ενώ φίλευαν τα παιδιά με γλυκά που μασουλούσαν καθόσον μάθαιναν την πρώτη τους αλφάβητο. Το πρώτο γράμμα που μάθαινε κανείς, η πρώτη λέξη και το πρώτο βιβλίο, επισφραγίζονταν μ’ ένα γλυκό, ώστε η μάθηση να είναι σίγουρα απολαυστική. Υπάρχει αναμφισβήτητα πολλή σοφία σ’ αυτό το έθιμο. Επιπλέον, έχοντας οι Εβραίοι μέσα μας το αίσθημα του διωγμού, γνωρίζοντας ότι όλα μπορεί να είναι προσωρινά στη ζωή μας, αναπτύξαμε διαχρονικά τη φιλοσοφία πως ακόμα κι αν όλα χαθούν, η γνώση που έχουμε μέσα στο μυαλό μας δεν χάνεται. Γνώση που μπορεί να μας βγάλει από κάθε δύσκολη κατάσταση. Μόνο αυτή μπορούμε να πάρουμε μαζί μας, όπου κι αν πάμε. Αυτή είναι η προίκα μας. Την κουβαλάμε παντού και πάντα. Μια εσωτερική περιουσία».

Σηκώνει τα μανίκια…

«Σήκωσα, λοιπόν, τα μανίκια και ξεκίνησα. Έκανα μια μεγάλη βουτιά σε μνήμες και συναισθήματα, μια που τύχαινε να ήμουνα μαθητής της Α’ Δημοτικού το 1960 -της χρονιάς δηλαδή που ιδρύθηκε το Σχολείο στο Ψυχικό- κι έζησα από πρώτο χέρι τα πρώτα του βήματα. Στη διάρκεια της έρευνάς μου διάβασα αμέτρητες εργασίες μαθητών, εκθέσεις δασκάλων, έγγραφα, και είδα χιλιάδες φωτογραφίες που μου θύμιζαν πολλά από την παιδική μου ηλικία. Συχνά ξεχνιόμουνα, ξεστράτιζα, έχανα το δρόμο και χρειαζόταν να επανέλθω. Κι εδώ υπεισέρχεται η άγνοια στην οποία προαναφέρθηκα. Το έργο αποδείχτηκε γιγάντιο και, παρόλο που του είχα αφιερώσει όλο τον ελεύθερο χρόνο μου, όσο περισσότερο προχωρούσα τόσο απομακρυνόταν το τέλος του…. Το Λεύκωμα ολοκληρώθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα, το καλοκαίρι της φετινής χρονιάς έχοντας 376 σελίδες και κοντά 1.000 φωτογραφίες».

Τιμή…

«Με αφορμή την παρουσίαση του Λευκώματος, το Εβραϊκό Σχολείο σήμερα βρίσκει την ευκαιρία να τιμήσει όσους δούλεψαν γι’ αυτό, να τους πει ένα μεγάλο ευχαριστώ και τους απευθύνει τον βαθύ και σταθερό σεβασμό του. Αναφέρονται όλοι τους σε ειδικό κεφάλαιο».

altΟι ζωντανές μαρτυρίες

Η Ιφιγένεια Αντωνίου, που δίδαξε από το 1960 έως 1996, με δυσκολία συγκρατεί τα δάκρυα από τα μάτια της, στα 36 χρόνια τής θητείας της λειτούργησε με τον ίδιο τρόπο που λειτουργεί η μουσική: μοιράζοντας αρμονία και επιδρώντας σε όλους κατευναστικά. Κατάφερνε πάντα με τον τρόπο της να ανοίγει την καρδιά τού καθένα σαν τριαντάφυλλο: «Το Εβραϊκό Σχολείο έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη ζωή μου. Μπήκα κοπελίτσα κι εκεί έκανα πράξη την αγάπη μου για τα παιδιά. Συνεργάστηκα με υπέροχους ανθρώπους που άκουγαν με προσοχή κάθε πρότασή μου για βελτίωση του Σχολείου.

Μέσα στο χώρο του ωρίμασα και τέλος ταύτισα το Σχολείο μου με την οικογένειά μου. Κάθε επιτυχία του Σχολείου και κάθε δυσκολία μεταφέρονταν και στην οικογένειά μου, στον άνδρα μου και στα 2 παιδιά μας. Μέσα στο Σχολείο γνωρίστηκα με ανθρώπους ξεχωριστούς που είναι μέχρι σήμερα φίλοι μας και παρέα μας!!!

Μέχρι σήμερα με ενδιαφέρει και με επηρεάζει κάθε τι που έχει σχέση με το Σχολείο μου. Ο άνδρας μου με πειράζει πάντα και μου λέει ότι πάσχω από μια βαριά ασθένεια «το σύνδρομο του Σχολείου».

Η Αγαθή Κουτσοσπύρου, ξεκίνησε να διδάσκει από την πρώτη μέρα που άνοιξε και το Σχολείο. Δίδαξε για 12 χρόνια στο Εβραϊκό και συνέχισε στο Δημόσιο κατακτώντας, όπως της άξιζε, υψηλές βαθμίδες. Με το ίδιο αστραφτερό βλέμμα διηγείται τη δική της εμπειρία: «10 Σεπτέμβρη 1960… πρωί οδός Ανθέων & Καμελιών, το ξεκίνημα της εκπαιδευτικής σταδιοδρομίας μου. Φτάνοντας στο προαύλιο ενός ολοκαίνουργιου σχολείου, ο κ. Μαρίνος, ο επιστάτης, με οδήγησε στο γραφείο της Διευθύντριας κας Σακκή. Ήταν μια αξιοθαύμαστη κυρία. Στο πρόσωπό της διέκρινα ένα ευαίσθητο άτομο με άριστες εκπαιδευτικές, διοικητικές ικανότητες και ένα ελεύθερο πνεύμα με απεριόριστη καλοσύνη. Κύλησαν 12 χρόνια δημιουργικά στη διάρκεια των οποίων γνώρισα καταξίωση, επαγγελματική αναγνώριση και απεριόριστη εκτίμηση από γονείς, Σχολική Επιτροπή και τα μέλη της Κοινότητας.

Οι στόχοι μου δεν επικεντρώνονταν αποκλειστικά στην απόκτηση γνώσεων, αλλά επεκτείνονταν στην ευαισθητοποίηση των μικρών μαθητών σε ζητήματα κοινωνικά, οικολογικά, δημοκρατικά, πολιτιστικά, ώστε εφοδιασμένοι να αντιμετωπίζουν σε κάθε βήμα της ζωής τους τις προκλήσεις και τις απαιτήσεις των καιρών.

Σήμερα, είμαι βέβαιη ότι τα κατάφερα και καμαρώνω γι’ αυτούς όταν μαθαίνω ότι είναι έντιμοι, χρήσιμοι πολίτες. Είμαι βαθιά συγκινημένη αυτή τη στιγμή, γυρίζοντας 54 χρόνια πίσω, αναπολώντας όμορφες στιγμές και άριστες εντυπώσεις που έχουν χαραχθεί ανεξίτηλα στη μνήμη μου».

Το ευχαριστώ του Άρη…

«Σ’ αυτό το σημείο», αφηγείται με συγκίνηση ο Άρης Εμμανουήλ, «είχα σχεδιάσει να δώσω το λόγο στον κ. Άρη Δημητρακόπουλο, που δίδαξε για 2,5 χρόνια στο Σχολείο μας. Δεν ήταν βέβαιο ότι θα κατάφερνε να είναι παρών σήμερα, όμως τα κατάφερε και, προς μεγάλη μου χαρά, είναι ανάμεσά μας. Διαβάζω, λοιπόν αυτά που σχεδίαζα να πω γι’ αυτόν, γιατί αισθάνομαι ότι του χρωστάω: Τον είχα δάσκαλο, είχα την εντύπωση για πολλά χρόνια. Όταν όμως μελετούσα τις λίστες τού Σχολείου, είδα ότι στη τάξη μου, δίδαξε για δυο μήνες. Τόπιασα το λάθος, σκέφτηκα χαμογελώντας για τη δυνατή μου μνήμη, και κατέφυγα στους παλιούς συμμαθητές αλλά και σε άλλα ντοκουμέντα. Και με έκπληξη ανακάλυψα ότι πράγματι μας δίδαξε στην Δ’ τάξη μόνο για δυο μήνες. Ήταν, όμως, τόσο έντονο το ταμπεραμέντο του και τέτοια η μεταδοτικότητά του, τόσο πρωτοποριακή η διδασκαλία του για την εποχή, που στο μυαλό μου υπήρχε η εντύπωση πως ήταν ο δάσκαλός μου για χρόνια. Στη συνέχεια έγινε ένας σπουδαίος παιδίατρος, αλλά εγώ σήμερα δράττομαι της ευκαιρίας να του πω πως υπήρξε και ένας σπουδαίος δάσκαλος. Το λέω εκ πείρας και τον ευχαριστώ που άφησε έντονο το στίγμα του πάνω μου. Ευχαριστώ, κ. Άρη».

Η Πόπη Καβουροπούλου, ήρθε το 1972 στο Σχολείο, του δόθηκε με αγάπη και αφοσίωση, δίδαξε όλες σχεδόν τις τάξεις, ανέλαβε τη Διεύθυνσή του για εννέα χρόνια, θέση που με σεμνότητα παρέδωσε οικειοθελώς στον σημερινό Διευθυντή και ξαναέγινε απλή δασκάλα μέχρι την αποχώρησή της. Ενα παράδειγμα προς μίμηση:

«Θα ήθελα να επισημάνω τις ιερές παρακαταθήκες βάσει των οποίων λειτουργεί το Σχολείο μας και λαμβάνονται οι επί μέρους αποφάσεις:

Αγάπη, Γνώση, Παράδοση.

Τα παιδιά μας, η ελπίδα του αύριο, απολαμβάνουν τον απόλυτο σεβασμό που αρμόζει στην αποστολή τους. Κάθε παιδί είναι καρπός στο αιωνόβιο εβραϊκό δέντρο. Μια νέα φύτρα και το μέλλον της φυλής.

Σε τούτο το θαυμάσιο εκπαιδευτήριο, δημιουργείται ένα λίκνο αγάπης παρέχοντας γνώση. Φροντίζεται υπεύθυνα το κάθε παιδί μας σαν μοναδική ύπαρξη που είναι, παρέχοντας κάθε εφόδιο ώστε να αναπτύξει όλες του τις δυνατότητες, να αποκτήσει εργαλεία και γνώσεις και να γίνει ένας χρήσιμος και καλός άνθρωπος στην κοινωνία, πιστός στη θρησκεία και πάντα στην υπηρεσία του ωραίου, του καλού και του δίκαιου.

Σε τούτες τις δύσκολες ώρες που περνά η ανθρωπότητα, η συνύπαρξη και η ανάπτυξη της ελληνοεβραϊκής κουλτούρας είναι ένα από τα ισχυρότερα θεμέλια για τη μελλοντική τους πορεία.

Εύχομαι αυτή η σοβαρή και υπεύθυνη εργασία που γίνεται στο Σχολείο να συνεχιστεί προς όφελος των μελλοντικών γενιών».

Η Αρετή Μαλάμη που μένει μόνιμα στα Γιάννενα, έστειλε ένα χαιρετισμό που διάβασε η τότε μαθήτριά της Νέλλη Αρούχ:

«Λυπάμαι πολύ γιατί λόγοι ανεξάρτητοι από τη θέλησή μου δεν μου επέτρεψαν να είμαι εκεί και να νιώσω κοντά σας τα συναισθήματα που κι αυτή την ώρα, ύστερα από 62 χρόνια, πλημυρίζουν την καρδιά μου, στην ανάμνηση των τεσσάρων χρόνων που ήμουνα στο σχολείο ΜΑΣ!

Ακόμα το νιώθω και δικό μου σχολειό, αφού την τετράχρονη και μόνο διδασκαλική μου ζωή, ΔΕΝ μπόρεσε να καλύψει η τριαντάχρονη δημοσιογραφική επαγγελματική μου πορεία. Γιατί την καρδιά μου τη γέμισε το σχολείο μας και τα υπέροχα παιδιά μου εκείνων των τεσσάρων χρόνων 1968-1972.

altΔεν ξέχασα ποτέ ούτε ένα απ’ αυτά τα αγαπημένα μου παιδιά και θα μπορούσα σήμερα σαν τότε να φωνάξω στον κατάλογο τα ονόματά τους.

Θα ‘θελα σήμερα τόσο πολύ να τα κλείσω στην αγκαλιά μου σαν τότε που ήταν Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη και σήμερα γονείς ασφαλώς.

Όμως και οι γονείς τους και ολόκληρη η κοινότητά σας κατέκτησαν από τότε την καρδιά μου και την εκτίμησή μου τόσο, που σε ολόκληρη τη δημοσιογραφική μου καριέρα υπήρξα η ΜΟΝΙΜΗ ΦΙΛΗ και απολογητής του Ισραήλ με τις δυο ημερήσιες εφημερίδες μου στα Γιάννενα και την εκπομπή μου στην Τοπική Τηλεόραση ως τώρα.

Πιστεύω λοιπόν πως δικαιούμαι να σας αποκαλώ ΦΙΛΟΥΣ μου όπως και τους εκλεκτούς μου συνεργάτες τότε στο σχολείο μας και την Αγαπητή και σεβάσμια Διευθύντριά μας κυρία Αλούπη. Θ

έλω λοιπόν σήμερα στην πολύχρονη επέτειο του σχολείου μας να σας ευχηθώ από την καρδιά μου να ζήσει το σχολείο μας πολλά πολλά χρόνια ακόμα για να σφυρηλατεί στα παιδιά μας τις ανθρώπινες αξίες και να εμπνέει σ’ αυτά τις δύο μεγάλες αγάπες: στην Ελλάδα και στο Ισραήλ».

Σύγχρονοι και παληοί μαθητές και γονείς του σχολείου διαβάζουν εκθέσεις, απαγγέλλουν ποιήματα, μιλούν για το σχολείο, για τις σχέσεις που αναπτύχθηκαν, για τα συναισθήματα που ένοιωσαν, για τις φιλίες που μένουν ισχυρές μέχρι σήμερα.

Για την Εβραϊκή Παιδεία

Η Λίνα Ερρέρα. Το 1978 ανέλαβε τη θέση δασκάλας της Εβραϊκής Ιστορίας και Παράδοσης στο Σχολείο, θέση που διατηρεί μέχρι σήμερα. Αγαπάει τη δουλειά της και τα παιδιά. Ευρισκόμενη σε χώρο όπου δεν υπήρχε καταγεγραμμένη μέθοδος αλλά ούτε και εγχειρίδια για όλη την ύλη, εκπονεί δικό της διδακτικό πρόγραμμα που έκτοτε συνεχώς βελτιώνει, και παράλληλα συγγράφει εκπαιδευτικά φυλλάδια. Αγαπητή και άξια!

«Το 1978, ήρθε η πρόταση […] Η τελευταία αίθουσα του 3ου ορόφου έγινε το γραφείο μου, το στέκι μου. Εκεί πέρασα τις πιο παραγωγικές και δημιουργικές μου ώρες. Έγραφα ασταμάτητα. Η επαφή μου με τα παιδιά άμεση, φιλική. Ήμουν για όλους η Λίνα. Η διδασκαλία ελεύθερη, η συμμετοχή με μορφή ερωτήσεων–απαντήσεων συνεχής, απορίες χιλιάδες. Η προσέγγιση της καινούργιας θεματογραφίας και του νέου τρόπου διδασκαλίας κατά πλειοψηφία θετική.

Εκείνο που θεωρώ το καμάρι μου στα χρόνια, είναι η ντουλάπα μου, ο φοριαμός μου. Εκεί όπου φυλάω σαν κόρη οφθαλμού τις εργασίες όσων μαθητών ήθελαν να μου αφήσουν τις χειροτεχνίες τους, τις εργασίες τους, τα τετράδιά τους. Αυτά σιγά – σιγά φτιάχνουν την ιστορία του Σχολείου, την δική μου ιστορία στο Σχολείο, την ιστορία των παιδιών μας στο Σχολείο. Και ιδιαίτερα όταν πλέον διδάσκω σε παιδιά παλιών μαθητών μου!!!

Η διδασκαλία της Εβραϊκής Ιστορίας είναι κάτι παραπάνω από ένα μάθημα, αποτελεί θεμέλιο λίθο στη διαπαιδαγωγική δραστηριότητα του σχολείου αλλά και της κοινότητάς μας στο σύνολο της. Χαίρομαι που βλέπω σήμερα παλιούς μαθητές μου οι οποίοι με θέρμη μάχονται καθημερινά για την κοινότητά μας κατέχοντας θέσεις ευθύνης, και με συγκινεί που βρίσκομαι ακόμη στην ευχάριστη θέση να συνεισφέρω στη εβραϊκή διαπαιδαγώγηση των νέων γενεών της κοινότητας μας».

Η νέα γενιά δασκάλων

Η Μαριάννα Κατράπα δίδαξε από το 1996 και για επτά χρόνια αποκλειστικά στην Α’ τάξη φυλώντας σαν φύλακας-άγγελος την πύλη του Δημοτικού. Έχοντας το ρόλο της γέφυρας μεταξύ Νηπιαγωγείου και Δημοτικού, έπαιρνε από το χέρι τα μικρά παιδιά, τα εμψύχωνε, τα ενδυνάμωνε και τα ανέβαζε ένα επίπεδο πιο ψηλά:

«Η αλήθεια είναι καλό να λέγεται και ό, τι καλό να επιστρέφεται…

Οπότε θυμάμαι κάποια εποχή που σκιαγραφείται πολύ ζεστά, γλυκά, σχεδόν νοσταλγικά στο μυαλό μου. Η εποχή που ξεκινά με την είσοδό μου στο Εβραϊκό Σχολείο μέχρι τη στιγμή της αποχώρησής μου απ’ αυτό.

Ήταν που οι μέρες μας σ’ αυτό το περιβάλλον γίνονταν γιορτή, αφού η επικοινωνία μεταξύ παιδιών, δασκάλων, γονιών και όλων των παραγόντων του ήταν θαυμάσια καλύπτοντας όλους τους δυνατούς συνδυασμούς και τα κανάλια της αμφίδρομα.

Ήταν η εμπιστοσύνη και η ελευθερία που μας δινόταν ανώδυνα. Κι ήταν τότε που οτιδήποτε σχεδιάζαμε και φτιάχναμε γινόταν πάλι πραγματική γιορτή κατά η διάρκεια της διαδικασίας και μοναδική χαρά και ικανοποίηση κατά τη στιγμή του αποτελέσματος.

Η εργασία μας μαζί σας ένα γλαφυρό πανηγύρι. Το να υπάρχεις και να λειτουργείς στους κόλπους του Εβραϊκού Σχολείου εισιτήριο για να μαθαίνεις, να εξερευνάς και να ανακαλύπτεις εκτός των άλλων και τα πιο δυνατά σημεία και κάποιου άλλου πολιτισμού.

Ανεξίτηλη στη ματιά και στο μυαλό μου η διακριτικότητα και η σεμνότητα του να επιτρέπετε να σας δείχνουν κάπου και κάποτε οι «μικρότεροι». Ξέρετε πάντα και καλύτερα τους τρόπους να προχωράτε και να είστε μπροστά κάποια βήματα. Το μάθατε και σ’ εμάς… Έχοντας εφόδιο ό,τι μου χαρίσατε, πάνω απ’ όλα την εμπιστοσύνη και την αγάπη, νιώθω να πω ευχαριστώ σ’ ένα σχολείο με ευγένεια, τόσο ζεστό, τόσο μεγάλο!»

Για τη Διοίκηση

Η Άννα Σεβίλλια,εργάστηκε σκληρά και υπεύθυνα στο διοικητικό τμήμα του Σχολείου για 38 συναπτά έτη και άμα προσθέσουμε και τα 4 που ήταν μαθήτρια, έχουμε σύνολο 42 χρόνια στο Σχολείο! Φιλότιμη και εργατική, αγάπησε αυτό το Σχολείο και του προσέφερε ολόψυχα τον εαυτό της. Το έβλεπε σαν προέκταση τής οικογένειάς της.

«54 Χρόνια Σχολείο! Τα περισσότερα από αυτά είναι τα σημαντικότερα της ζωής μου!

Εγώ στάθηκα πιο τυχερή από τους άλλους από τη στιγμή που επέστρεψα σαν εργαζόμενη στο Σχολείο και αισθάνθηκα από την πρώτη στιγμή σαν να ξανάμπαινα στην οικογένεια που είχα αφήσει για ένα διάστημα. Σ’ αυτή την οικογένεια που μου δίδαξε τα πρώτα γράμματα, την αγάπη για τη θρησκεία μου, τις ηθικές αξίες. Λες κι ο χρόνος δεν είχε μετακινηθεί, λες και με περίμενε για να τον ξαναζήσω, ν’ αφήσω ελεύθερη την ψυχή μου να γεμίσει από ότι είχε αγαπήσει.

Για μένα το Σχολείο δεν ήταν η «δουλειά». Είναι ακόμη το σπίτι, είναι η οικογένεια, τα παιδιά μου, είναι το αντικείμενο της έννοιας και της αγάπης μου.

Μπορεί η αποχώρηση μου να επέβαλε την καθημερινή μου απουσία αλλά η ψυχή μου θα είναι πάντα παρούσα.

Δεν θα ξεχάσω ούτε μια μέρα, ούτε μια ώρα απ’ ότι έζησα και πήρα από το Σχολείο μου, από το Σχολείο μας!»

Νηπιαγωγείο

Η Σωτηρία Σούλιου, Διευθύντρια του Νηπιαγωγείου, ήρθε για συνέντευξη πρόσληψης το 2001. «Από συγκυρία» λέιε ο Άρης Εμμανουήλ, «ήμουνα τότε πρόεδρος της Σχολικής Επιτροπής. Από την αρχή μας έκανε εντύπωση. Την εμπιστευτήκαμε αμέσως και είμαστε ευτυχείς που δικαίωσε και με το παραπάνω την εμπιστοσύνη μας. Και, φυσικά, συνεχίζει να είναι μαζί μας», και η Σωτηρία αφηγείται:

«Σεπτέμβριος 2001. Η μητέρα μου Ευθυμία Λάζου, -όντας δασκάλα, για ένα μικρό χρονικό διάστημα στο δικό μας Δημοτικό, αρχές της ίδρυσης του Σχολείου-, με παρότρυνε να στείλω το βιογραφικό μου.

Δεν κρύβω ότι αντέδρασα μην πιστεύοντας ότι υπήρχε ακόμη το Σχολείο όπου είχε υπηρετήσει η ίδια και μη γνωρίζοντας πολλά για τη φιλοσοφία του Εβραϊσμού.

Κι όμως, όχι μόνο υπήρχε ως Σχολείο, αλλά εντυπωσιάστηκα από την πρώτη στιγμή, γιατί πέρα από την πολύ καλή κτιριακή του υποδομή, ένιωσα οικεία και φιλόξενα από τους ανθρώπους που μου πήραν συνέντευξη, τα τότε άτομα που απάρτιζαν τη Σχολική Επιτροπή. Με εμπιστεύτηκαν σαν άνθρωπο και κυρίως σαν δασκάλα, με στήριξαν και με στηρίζουν σε ό,τι κι αν εισηγηθώ.

Νιώθω ελευθερία, προτροπή και ενθάρρυνση για την καλύτερη οργάνωση του προγράμματος του Νηπιαγωγείου, καλλιεργώντας όλους τους τομείς ανάπτυξης των νηπίων, εξασφαλίζοντας κλίμα ελευθερίας, ασφάλειας, παραδοχής και σεβασμού της ατομικής προσπάθειας.

Είμαι πολύ ευχαριστημένη γιατί εργάζομαι σε ένα χώρο με ιδανικές συνθήκες και πολύ φιλική ατμόσφαιρα και εύχομαι να συνεχίσω, με υγεία, το δύσκολο εποικοδομητικό μου έργο, δίνοντας ενέργεια και γνώσεις στα μικρά παιδάκια του Νηπιαγωγείου μας».

Η παλαιότερη εργαζόμενη

Η κα Μαρίκα Ντετσάβες, βρίσκεται μέσα στην αίθουσα, η παλαιότερη εργαζόμενη στο Σχολείο, καθώς δούλευε σ’ αυτό από την εποχή που το Σχολείο βρισκόταν στο Θησείο. Τομέας της αρμοδιότητάς της το Νηπιαγωγείο. Πλούσια σε προσφορά και εμπειρίες, η κα Μαρίκα διανύει τη δέκατη δεκαετία της ζωής της και θέλει να πει δυο λόγια. Σηκώνεται, αρθρώνει δυο κουβέντες ευγνωμοσύνης για το σχολείο, χαιρετάει τα «παιδιά της» και απολαμβάνει το ζωηρό και παρατεταμένο χειροκρότημα μιας ολόκληρης Κοινότητας.

Το πέρασμα από το Θησείο στο Ψυχικό

Ο Αλμπέρτος Φόρτης, μαθητής του Σχολείου, γονιός που έστειλε τα παιδιά του εκεί, μέλος και πρόεδρος της Σχολικής Επιτροπής, Διευθυντής Διοίκησης του Σχολείου για δυο χρόνια και μετέπειτα Διευθυντής της Κοινότητας για άλλα 14:

«Σαν παιδί του Νηπιαγωγείου, που στεγαζόταν στην Παλαιά Συναγωγή Γιαννιωτών με τη μεγάλη στα παιδικά μάτια μας αυλή, στη συνέχεια σαν μαθητής Α΄& Β΄ τάξης στο Σχολείο του Θησείου και από τη Γ΄ τάξη στο παλάτι του Ψυχικού μόνο χαρές και γλυκές αναμνήσεις διατηρώ.

Στα γυμνασιακά χρόνια φάνηκαν οι στέρεες βάσεις που αποκτήσαμε στο Σχολείο και οι δυνατοί δεσμοί που είχαμε σφυρηλατήσει από τότε μάς οδήγησαν στη δημιουργία μια ζωντανής ακμάζουσας Νεολαίας.

Το καλοκαίρι του 1996, ανέλαβα Διοικητικός Διευθυντής του Σχολείου, θέση που μου προσέφερε, τιμώντας με, το Κοινοτικό Συμβούλιο, μετά από εισήγηση της Σχολικής Επιτροπής τη οποία υπηρέτησα για πάνω από 10 χρόνια.

Αφού σκέφθηκα και επεξεργάσθηκα ορισμένες ιδέες, στρώθηκα στη δουλειά εστιάζοντας στη συνεργασία με τη Διευθύντρια Εκπαίδευσης και τη δασκάλα του εβραϊκού τομέα, προκειμένου κυρίως να γίνουμε πιο εξωστρεφείς.

Η τύχη τα ‘φερε έτσι, ώστε μετά από δύο χρόνια χρειάσθηκε να αφήσω τη θέση αυτή και να φύγω για άλλους τόπους της Κοινότητας, όπου έμεινα 14 ολόκληρα χρόνια.

Όχι πως δεν ένοιωσα ικανοποίηση από τη δουλειά του Διευθυντή της Κοινότητας και το έργο που προσέφερα, όμως, η καρδιά μου έμεινε για πάντα πίσω στο Σχολείο».

Η Σχολική Επιτροπή

Ο Αλβέρτος Ταραμπουλούς υπήρξε μαθητής του Σχολείου, είναι γονιός που έστειλε τα παιδιά του να μαθητεύσουν με τη σειρά τους σ’ αυτό, έγινε μέλος της Σχολικής Επιτροπής το 2004 και από το 2007 είναι πρόεδρός της δίνοντας μαζί με τους συνεργάτες του νέα πνοή και μεγάλη ώθηση στο σχολείο:

«Η καλύτερη ευχή μας για τα 50 χρόνια του Σχολείου μας είναι να συνεχίσει να προσφέρει το πολύτιμο έργο του και στο απώτατο μέλλον.

Ως μαθητής του Σχολείου μας έζησα δημιουργικά και πολύ ευχάριστα τα πρώτα μου κρίσιμα βήματα στον εκπαιδευτικό βίο.

Ως γονιός μαθητών του Σχολείου μας νοιώθω υπέροχα που τα παιδιά μου απολαμβάνουν μία ανάλογη εμπειρία ζωής μέσα από σύγχρονες αναβαθμισμένες μεθόδους.

Ως Πρόεδρος της Σχολικής Επιτροπής νοιώθω υπερήφανος που μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής altκαταφέρνουμε να συνεχίζουμε το έργο των προκατόχων μας και να ενορχηστρώνουμε επάξια τη σημερινή πορεία του Σχολείου μας, σχολείου 138 μαθητών, 85 οικογενειών και του πιο γλυκού Κοινοτικού μας κυττάρου».

Ο Διευθυντής

Ο Γιώργος Κανέλλος, ο σημερινός και μακροβιότερος Διευθυντής του Σχολείου. Ήρθε σαν δάσκαλος στο Σχολείο το 1996 και πολύ νωρίς, το 2001 ανέλαβε τα ηνία του, ως Διευθυντής.

«Όλα ξεκίνησαν με ένα απαντητικό τηλεφώνημα που με βρήκε στο πατρικό μου. Ο Σεπτέμβρης είχε μπει για τα καλά και με καλούσαν να δώσω συνέντευξη στο Σχολείο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών.

Δυο συνεντεύξεις, αγωνία για κάποιες μέρες, και τελικά μου ανέθεσαν να διδάξω την Δ΄ τάξη της σχολικής χρονιάς 1996-1997.

Όλα ήταν καινούρια.

Πρωινή προσευχή με κιπά -ακούγοντας από τα παιδιά το «Μοντέ ανί λεφανέχα», Καμπαλάτ Σαμπάτ, Χανουκά, Πουρίμ, Πέσαχ! Η καθημερινότητα στο Ισραηλιτικό Σχολείο.

Διπλό εορτολόγιο, ελληνικό και εβραϊκό, προσπάθειες να αποφευχθούν λάθη προερχόμενα από άγνοια, και περνώντας ο καιρός, χωρίς να το καταλαβαίνεις, γίνεσαι μέρος ενός ξεχωριστού κύκλου.

Προοδευτικά κατανόησα τον πλούτο που φέρει αυτή η ιδιαιτερότητα, του να είναι δηλαδή κάποιος Έλληνας-Εβραίος και πως όλα όσα στην αρχή φαίνονταν «διαφορετικά και δύσκολα» αποτελούσαν τελικά ένα πολύ ξεχωριστό χαρακτηριστικό. Κάπως έτσι, ξεκίνησε το γοητευτικό ταξίδι.

Πέντε μόλις χρόνια μετά, το 2001, μου ζητήθηκε να αναλάβω τη Διεύθυνση του Σχολείου. Ήταν αναπάντεχο και η απόφαση βασανιστική. Μπορούσα; Ήμουν κατάλληλος; Θα κατάφερνα σε τόσο νεαρή ηλικία να κατευθύνω και να εμπνεύσω τους ανθρώπους του; Όμως με τη συμπαράσταση όλων των συναδέλφων, των εργαζομένων αλλά και των μελών των εκάστοτε Σχολικών Επιτροπών, τα καταφέραμε.

Ένα καλός φίλος μού ανέφερε πριν λίγο καιρό πως από φέτος γίνομαι ο μακροβιότερος διευθυντής του Σχολείου. Ξαφνιάστηκα. Ένιωσα να αναμετριέμαι με όλους αυτούς που προηγήθηκαν, που έχτισαν και στερέωσαν αυτόν τον σπουδαίο οργανισμό. Αναρωτήθηκα αν τους πλησίασα στο ελάχιστο. Αυτοί ήταν οι μπροστάρηδες και σ’ εμάς έλαχε ο κλήρος της συνέχειας.

Ελπίζω να φανούμε αντάξιοί τους. Οι καιροί αλλάζουν, οι προκλήσεις είναι ίδιες αλλά και ταυτόχρονα τόσο διαφορετικές.

Χρέος όλων μας είναι να συνεχίσουμε, δίνοντας τον καλύτερό μας εαυτό, ώστε το Σχολείο μας κάποτε να εορτάσει τα 100 χρόνια λειτουργίας του!»

Πέφτει η αυλαία…

Η συγκίνηση κορυφώνεται, ο Άρης Εμαννουήλ κλείνει την εκδήλωση ευχαριστώντας τους συντελεστές του Λευκώματος των 54 ετών του σχολείου της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Αθήνας:

«Αν η ίδρυση του Εβραϊκού Σχολείου στο Ψυχικό θεωρήθηκε ιστορική στιγμή, η διατήρησή του αποτελεί λόγο ύπαρξης της ίδιας της Κοινότητας, καθώς το Σχολείο, ως κληρονόμος και συνεχιστής της εβραϊκής παράδοσης, συνδέει τους Αθηναίους Εβραίους με την ιστορία τους και το παρελθόν τους ενώ ταυτόχρονα βάζει τις βάσεις για το μέλλον.

Το Λεύκωμα αυτό δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί χωρίς τους καλούς φίλους που με συνέτρεξαν –για να μη σας κουράσω θα αναφέρω μόνο όσους τράβηξαν τη πολλή δουλειά- όπως οι: Κέλλυ Κόβο, Ιφιγένεια Αντωνίου, Άννα Σεβίλλια, Ραχήλ Μάτσα, Αλβέρτος Ταραμπουλούς, Αλμπέρτος Φόρτης και Γιώργος Κανέλλος, τους οποίους ευχαριστώ από καρδιάς μαζί με όλους όσους βοήθησαν παρέχοντάς μου πολύτιμες μνήμες, στοιχεία, κείμενα, ντοκουμέντα, φωτογραφίες και κάθε είδους βοήθεια, μαζί με τον καλό τους λόγο, και είναι πολλοί, -οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, αναφέρονται ονομαστικά σε εισαγωγική σελίδα του Λευκώματος. Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στον εκδοτικό οίκο Καπόν και συγκεκριμένα στην Ραχήλ και στον Μωυσή για την εξαιρετική τους δουλειά και συνεργασία, και από το ατελιέ στην Ελένη Βαλμά και ιδιαίτερα στη Μίνα Μαντά -που παραλίγο να την τρελάνω με τις συνεχείς προσθήκες, διορθώσεις και αλλαγές, την επιμελήτρια Δάφνη Χρήστου, τον Μιχάλη Τζαννετάκη που επεξεργάστηκε τις εικόνες καθώς και την Μαρία Καταγά στην γραμματεία, που χάρις στην πολύτιμη συμβολή τους το παρόν Λεύκωμα βρίσκεται σε τόσο υψηλό επίπεδο. Τέλος, ευχαριστώ τον Βίκτωρα Ασσέρ για το όραμα, αλλά κυρίως για τη γενναιόδωρη συμπαράσταση και την υποδειγματική του συνεργασία.

Το 2010 το Εβραϊκό Σχολείο στο Ψυχικό γιόρτασε τα 50 του χρόνια. Σύμφωνα με τη Βίβλο, στο ιωβηλαίο έτος (κάθε 50 χρόνια δηλαδή) ελευθερώνονταν οι δούλοι και η γη επιστρεφόταν στους παλιούς ιδιοκτήτες της. Κατ’ αναλογία, στα 50 χρόνια του Σχολείου, το Λεύκωμα που σε λίγο θα κρατάτε στα χέρια σας, ελευθερώνει αναμνήσεις και τις επιστρέφει σε μαθητές, γονείς και δασκάλους για να τις κρατήσουν πολύτιμο φυλαχτό.

Ομολογώ ότι αισθάνομαι υπερήφανος που δούλεψα για τη δημιουργία του, και βαθιά ικανοποιημένος τώρα που ολοκληρώθηκε. Μαζί με το μεγάλωμα των παιδιών μου, και ελάχιστα ακόμη άλλα, είναι από τα πράγματα που θεωρώ ότι νοηματοδότησαν τη ζωή μου. Με μεγάλη χαρά, σας το παραδίδουμε».