Δωρεά Οργάνων: Από το τέλος… η συνέχεια. Ισραηλιτική Κοινότητα Αθηνών - Athens Jewish Community
Donations

Πώς να δίνει κανείς; Παιδί μου, τις πράξεις τις καλές σου με κατηγόριες μην τις συνοδεύεις. Ούτε τα ευάρεστα δώρα που σκοπεύεις να χαρίσεις με λόγια που λύπη φέρνουν. Το αγιάζι από τον καύσωνα δε θα σε ανακουφίσει. Έτσι και μια γλυκιά κουβέντα είναι πιο ευεργετική από ένα πλούσιο δώρο. Είναι αληθές πως ένας λόγος καλός είναι προτιμότερος από ένα δώρο διαλεχτό. Είναι ακόμη γνωστό πως και τα δυο ο γεμάτος καλοσύνη άνθρωπος τα διαθέτει. Ο μη συνετός κατηγορεί ασυλλόγιστα τον καθένα και το δώρο του δύστροπου δεν μπορεί να προκαλέσει τη χαρά.
(Σοφία του Γιεοσσούα υιού του Σιρά 18:1-7)

Οι Σοφοί μας αναφέρονται σε δύο «σχέσεις» ως παραδείγματα της απόλυτης κι ανιδιοτελούς αγάπης. Της αγάπης στον ύψιστο βαθμό, της τέλειας κι αψεγάδιαστης, αυτής που δεν έχει τέλος και σύνορα ή όρια δε γνωρίζει. Οι «σχέσεις» αυτές δεν είναι άλλες από την αγάπη του Ελεήμονος Κυρίου προς τα δημιουργήματά Του (δίνοντας έμφαση στο τελευταίο κατά σειρά, τον άνθρωπο, όπως είναι γραμμένο: “Αάβτι ετχέμ αμάρ Αδ-νάη” – Σας αγάπησα είπε ο Κύριος .(1)) κι αυτή του ανθρώπου προς τον εαυτό του. Δεν είναι διόλου τυχαία η φράση της Πεντατεύχου: “Βε’αάβτα λε’ρεαχά καμόχα” – Και να αγαπάς τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου (2), η οποία επιβάλει τα χαρακτηριστικά της συναναστροφής μας με τον διπλανό μας να είναι παρόμοια με αυτά της αμέτρητης αγάπης προς τον εαυτό μας.

Συνεπώς, κατανοούμε τη μεγαλοσύνη που περιστοιχίζει την πράξη της δωρεάς μέρους του εαυτού μας, κομμάτι του ίδιου μας του σώματος, στον συνάνθρωπο. Συνάμα, μια εθελοντική πράξη σαν αυτή, που ξεπερνά τα όρια της απλής αγαθοεργίας, απαιτεί ψυχική δύναμη, θάρρος και περίσσιο σθένος. Μια τέτοια αυτόβουλη ενέργεια όπως η δωρεά οργάνων, τόσο δικών μας όσο και κοντινών σε εμάς προσώπων, δεν είναι απλά μια απόφαση και δεν απαιτεί μονάχα ώριμη και συγκροτημένη σκέψη. Ξυπνά ίσως τις βαθιά κρυμμένες, στη συνείδησή μας, πανανθρώπινες ηθικές αξίες, δύσκολα και πολλές φορές άλυτα συναισθηματικά διλήμματα, αλλά και πολιτισμικά – κοινωνικά ερωτήματα, αφού κλονίζει τις συνήθεις πρακτικές μας, που είναι συνυφασμένες με το τέλος της ανθρώπινης υλικής ύπαρξης στον κόσμο αυτό και κατά συνέπεια το σεβασμό προς το νεκρό (θεώρηση η οποία λαμβάνει καίρια θέση στην εβραϊκή σκέψη, φιλοσοφία και εθιμοτυπία, με το σώμα του ανθρώπου να χαρακτηρίζεται ιερός Ναός στον οποίο ο Κύριος «κατοικεί»).

Ο άνθρωπος (κι ιδιαίτερα ο εβραϊκός λαός) ως Θεϊκό δημιούργημα οφείλει να προάγει τη ζωή, δίχως όμως να αψηφά το θάνατο. Έχοντας πλήρη γνώση της κυριαρχίας του Αιώνιου Δημιουργού και της αναπόφευκτης εξάρτησής του από Αυτόν (ως ον πεπερασμένου χρόνου), είναι επόμενο να συνειδητοποιεί πως το αίσθημα της αυτοκυριαρχίας του είναι μια αδύναμη ψευδαίσθηση, μιας κι η αρχή και το τέλος του δεν καθορίζετε από αυτόν. Όπως είναι γραμμένο: «Κανένας δε μου ανήκει και δεν είμαι εγώ απόλυτος ιδιοκτήτης ούτε του ίδιου μου του σώματος. Κι είναι αυτό απροσπέλαστη απόδειξη της παντοδύναμης και δίχως τέλος παρουσίας του Δημιουργού μου».

(1. Μαλαχίας 1:2  2. Λευιτικόν 19:18

Τι είναι όμως πιο σημαντικό και ποιό βαραίνει περισσότερο στην αδιάφθορη ζυγαριά της ηθικής ιουδαϊκής σκέψης; Η ακεραιότητα της άγιας ανθρώπινης σωρού, για την απόδοση του σεβασμού και της τιμής σε αυτήν μετά τον διαχωρισμό της από τη Θεόπνευστη ψυχή ή η διασφάλιση της ύπαρξης μιας ψυχής που ακόμη βιώνει μέσα από το σάρκινο σκεύος της τη ζωή;

Η Ραββινική γραμματεία αναφέρει πως οι ενέργειες που απαιτούνται για τη διατήρηση ή διάσωση μιας ζωής μπορούν να παραβιάσουν τον Ιουδαϊκό Νομοθετικό Κώδικα, εάν αυτό υπό αυστηρά συγκεκριμένες συνθήκες κριθεί απαραίτητο (3).

Ο έλλογος Εβραίος δεν έχει το δικαίωμα ούτε να διακόψει μια ζωή ούτε να καθορίσει το τέλος της. Έχει όμως την υποχρέωση να την παρατείνει και να τη βελτιώσει κατά το δυνατό. Όπως είναι γραμμένο στη Μισσνά: «Όποιος καταστρέφει μια ψυχή, θεωρείται σαν να καταστρέφει έναν ολόκληρο κόσμο. Όποιος όμως σώζει μια ζωή, είναι σαν να έσωσε ολόκληρο τον κόσμο.» (4) . Έτσι, ο Ιουδαϊκός Νόμος, όντας ένα μείγμα της Ιερής πάνσοφης προσταγής του Μεγαλοδύναμου, ευλογητός ας είναι, και της εβραϊκής πολυετούς Ραββινικής αναλυτικής σκέψης κι εμπειρίας, απαιτεί κι επιβάλλει μεγάλη προσοχή, καθώς και λεπτομερή, διακριτικό κι αναλυτικό χειρισμό του ζητήματος της δωρεάς οργάνων, δίχως να το απαγορεύει.

Σύμφωνα με την παράδοσή μας, το νεκρό σώμα παρομοιάζεται με έναν τελείως αβοήθητο κι ανυπεράσπιστο άνθρωπο, του οποίου η κακομεταχείριση, η κατάχρηση και η σπίλωση, θεωρείται απαγορευμένη ασέβεια από τον Μωσαϊκό Νόμο (5) . Για το λόγο αυτό, χρίζεται απαραίτητη η επίβλεψη της διαδικασίας της δωρεάς οργάνων από εμπειρογνώμονες Ραββίνους, άρτια εκπαιδευμένους και γνώστες του αντικειμένου αυτού, με σκοπό τη διασφάλιση των αυστηρά καθορισμένων και συγκεκριμένων Αλαχικών (6) προϋποθέσεων, που στόχο έχουν να αποτρέψουν ο,τιδήποτε μπορεί να βλάψει τη σωρό, τη ζωή (αφού ο Εβραϊσμός ακολουθεί συγκεκριμένη άποψη για το τι θεωρείται θάνατος ειδικά σε κλινικές περιπτώσεις) και τις ηθικές αξίες, παράλληλα με τη συναισθηματική κατάσταση του συγγενικού και κοντινού περιβάλλοντος του δωρητή.

Ο Κύριος προστατεύει κι ευλογεί όσους ακολουθούν τις οδούς του. Για την πραγματοποίηση λοιπόν οποιασδήποτε Θεάρεστης πράξης, υπάρχει μια κοινή, βασική προϋπόθεση: Να είμαστε ζωντανοί, όπως διθυραμβικά αναγράφεται στους Ψαλμούς: “Λο αμούτ κι εχγιέ, βα’ασαπέρ μαασέ Γιά. Γιασόρ γισεράνι Γιά, βε’λα’μάβετ λο νετανάνι.” – Δε θα αποθάνω διότι θα ζήσω και θα διηγούμαι του Κυρίου τις πράξεις. Ποινή μου επέβαλε ο Κύριος μα στο θάνατο δε με έδωκε (7) . Αυτοί ωστόσο που με τη θέλησή τους, μέσα από το τέλος τους, επιθυμούν να προσφέρουν τη συνέχεια, μονάχα ευάρεστοι θα μπορούσαν να είναι στον Κύριο.

Εκτός τριών θεμελιωδών απαγορεύσεων:

3: α. “Σσεφιχουθ νταμίμ” – αποχή από την αιματοχυσία και τη δολοφονία. β. “Αβοντά ζαρά” – αποχή από την ειδωλολατρία και την πίστη σε ξένες θεότητες προς τον Θεό των Πατριαρχών μας Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ. γ. “Γκιλούι αραγιόθ” – αποχή από την κατά τον Ιουδαϊσμό σαρκική ανηθικότητα (όπως για παράδειγμα: αιμομιξία, παιδοφιλία, κτηνοβασία, μοιχεία κ.α.).
4: Σανεδρίν 4:5
5: Αποτελεί μέρος της σχετικής νομοθεσίας με τον περιγραφικό τίτλο: Καβόδ λα’μπεριόθ – Απόδοση τιμής στα (Θεϊκά) δημιουργήματα.
6: Ιουδαϊκός Νόμος
7: Ψαλμός 118:17-18

Γκαμπριέλ Νεγρίν, Μαθητευόμενος Ραβίνος

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*