Donations

Την Κυριακή 2 Ιουνίου γιορτάστηκε η Ημέρα της Ιερουσαλήμ στο Πνευματικό μας Κέντρο. Η εκδήλωση ξεκίνησε με παράλληλη αφήγηση από τρεις αφηγήτριες της άλωσης της πόλης από τους Ρωμαίους, ενώ σε επιλεγμένα σημεία υποστηριζόταν από μικρά βίντεο που ενίσχυαν οπτικά τον λόγο. Στη συνέχεια διαβάστηκε το κείμενο που ακολουθεί στην προσπάθεια να γίνει σαφές τι γιορτάζουμε αυτή τη μέρα.

«Η ιστορία της Ιερουσαλήμ ξεκινά με το όνειρο του Ιακώβ. Εκεί κοιμήθηκε και είδε τη σκάλα που οδηγούσε στον ουρανό. Εκεί έφτιαξαν την πρωτεύουσά τους οι Εβραίοι, εκεί έκτισε τον περίφημο Ναό ο βασιλιάς Σολομών. Κι έτσι η Ιερουσαλήμ έγινε η ψυχή κάθε Εβραίου, όπου κι αν βρίσκεται», γράφει σε διαγωνισμό έκθεσης πριν από 40 χρόνια ο μαθητής της Ε’ δημοτικού του Εβραϊκού Σχολείου, Βίκτωρ Μπορμπόλης.
Στο πέρασμα των αιώνων η Ιερουσαλήμ κατακτήθηκε πάνω από 20 φορές, δεκαεφτά φορές καταστράφηκε και δεκαεφτά φορές ξανακτίστηκε. Κάθε φορά που καταστρεφόταν όμως, στη θέση της δημιουργείτο μια καλύτερη!

Ιερουσαλήμ, το κέντρο του κόσμου!

«Όπως το νερό της θάλασσας δεν νοθεύεται από τα ποτάμια που χύνονται σ’ αυτήν, έτσι ποτέ κανένας δεν μπόρεσε να σβήσει την αγάπη και την προσήλωση του Εβραίου για την Ιερουσαλήμ», γράφει στον ίδιο διαγωνισμό η μαθήτρια της Ε’ δημοτικού του Εβραϊκού Σχολείου Λάρισας, Αλίνα Μωυσή. «Όσους διωγμούς κι αν πέρασαν οι Εβραίοι στη Διασπορά ποτέ δεν ξέχασαν την Ιερουσαλήμ και πάντα πίστευαν πως εκεί θα έβρισκαν την ανακούφιση από τις ταλαιπωρίες τους», συμπληρώνει ο Βίκτωρ.

Στη Βίβλο η Ιερουσαλήμ αναφέρεται περισσότερο από εξακόσιες φορές (στο Κοράνι καμία!) και η παρουσία της στην εβραϊκή ιστορία είναι συνταρακτική. Δεν υπάρχει πιο συγκινητική εβραϊκή προσευχή από αυτήν που εκφράζει τον διακαή πόθο των Εβραίων να επιστρέψουν σ’ αυτήν: α-Σανά α-μπαά μπι-Γιερουσαλάιμ! (Και του χρόνου στην Ιερουσαλήμ!)

Περίπου 2.000 χρόνια μετά την άλωσή της από τους Ρωμαίους το 70 μ.Χ. και την καταστροφή τού δεύτερου Ναού, η Ιερουσαλήμ έγινε για 400 χρόνια περίπου χριστιανική, για 1.300 χρόνια ισλαμική και στη συνέχεια ξανάγινε εβραϊκή, αρχικά το δυτικό της τμήμα, το οποίο ενάμιση χρόνο μετά την επανίδρυση του κράτους (στις 13 Δεκεμβρίου 1949) ανακηρύχτηκε πρωτεύουσα του Ισραήλ από τον τότε πρωθυπουργό Μπεν Γκουριόν.

19 χρόνια αργότερα, στον Πόλεμο των Έξι Ημερών, κατελήφθη και το ανατολικό της τμήμα, η παλιά πόλη δηλαδή όπου βρίσκεται και το Δυτικό Τείχος, που ήταν υπό την κυριαρχία της Ιορδανίας. Η μέρα αυτή, η 28η του μήνα Ιγιάρ 5727 (δηλαδή η 7η Ιουνίου 1967, τότε), ονομάστηκε Ημέρα της Ιερουσαλήμ και έκτοτε η επανένωσή της γιορτάζεται σαν εθνική εορτή στο Ισραήλ. Φέτος, μετά από 52 χρόνια, η γιορτή συμπίπτει με τη σημερινή μέρα: 2 Ιουνίου 2019.

Είναι σημαντικό να αναλογισθούμε ότι αν η Ιορδανία δεν συμμαχούσε με την Αίγυπτο και την Συρία στον πόλεμο του 1967 εναντίον του Ισραήλ, η παλιά πόλη της Ιερουσαλήμ θα ήταν ακόμη Αραβική. Διότι ενώ οι Εβραίοι ήταν έτοιμοι να πεθάνουν για την Ιερουσαλήμ δεν θα σκότωναν για την Ιερουσαλήμ. «Στις μάχες για την απελευθέρωσή της προτίμησαν να θυσιάσουν ανθρώπινες ζωές παρά να την καταστρέψουν με το πυροβολικό τους», μας λέει ο Βίκτωρ. Κι αυτό γιατί παρά τους πολέμους που πέρασε, στον ουσία της «είναι η πόλη της Ειρήνης όπως κατά μία ερμηνεία λέει και το όνομά της (Ιρ σελ Σαλώμ=Γιερουσαλάιμ)», συμπληρώνει η Αλίνα.

Από την επανένωσή της και μετά, και για πρώτη φορά στην ιστορία, Εβραίοι, Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι μπορούν όλοι ελεύθερα να προσεύχονται στους Ιερούς Τόπους. «Είναι μια μάνα που μαζεύει γύρω της όλα τα παιδιά της», καταλήγει η Αλίνα.

Για τους Εβραίους Ιερουσαλήμ και Σιών είναι συνώνυμα και έχουν καταλήξει να αντιπροσωπεύουν το εβραϊκό έθνος στο σύνολό του. Για πολλούς θεολόγους η Ιερουσαλήμ είναι η εβραϊκή ιστορία, για πολλούς ποιητές η Ιερουσαλήμ είναι πηγή έμπνευσης.

Ακούστε αυτή την ιστορία:

Μια μέρα ο ραμπί Ακίμπα πήγε στην Ιερουσαλήμ μαζί μ’ άλλους τρεις γεροντότερους ραββίνους για να προσευχηθούν στα ερείπια του Ναού. Όταν ανέβηκαν στο λόφο, στο μέρος που άλλοτε ήταν χτισμένος ο Ναός, είδαν μια αλεπού να βγαίνει από μια τρύπα.

Οι γέροι ραββίνοι ξέσπασαν σε λυγμούς, αλλά ο Ακίμπα χαμογέλασε.

«Γιατί χαμογελάς;» τον ρώτησαν.

«Κι’ εσείς γιατί κλαίτε;» απάντησε εκείνος.

«Κλαίμε, γιατί βλέπουμε ότι βγήκαν αληθινά τα λόγια του προφήτη. Το όρος Σιών είναι έρημο και το τριγυρίζουν αλεπούδες».

«Κι εγώ για τον ίδιο λόγο χαμογέλασα,» απάντησε ο Ακίμπα. «Γιατί οι προφήτες είπαν πως “Η πόλη θα ξαναχτιστεί”. Αφού λοιπόν το κακό που προφήτευσαν έγινε, τότε θα πρέπει να γίνει και το καλό».

Η συνέχεια αποτέλεσε το γιορταστικό της κομμάτι της εκδήλωσης. Ακούστηκαν από εξαίσιες φωνές τραγούδια που υμνούν την Ιερουσαλήμ.

Τα λόγια του πρώτου τραγουδιού ανήκουν στον Ψαλμό 137 που λέει:

IM ESHKACHECH YERUSHALAYIM

Αν σε ξεχάσω Ιερουσαλήμ,
να παραλύσει το δεξί μου χέρι.
Η γλώσσα μου ας κολλήσει στο λαρύγγι μου,
αν δεν σε θυμηθώ.

Αν δεν σε βάλω, Ιερουσαλήμ,
πάνω απ’ όλες τις χαρές μου.

Οι στίχοι του δεύτερου τραγουδιού προέρχονται από το βιβλίο του Ησαΐα:

SISSU ET YERUSHALAYIM

Χαρείτε μαζί με την Ιερουσαλήμ όσοι την αγαπάτε,
πανηγυρίστε τη χαρά της!

Ο λαός σου είναι ιερός, Πόλη του Δαβίδ,
και πάντα θα κληρονομεί αυτή τη γη.

Χαρείτε μαζί με την Ιερουσαλήμ όσοι την αγαπάτε,
πανηγυρίστε τη χαρά της!

Το επόμενο τραγούδι είχε έναν και μοναδικό στίχο. Έχει ειπωθεί πως περισσότερο από ότι οι Εβραίοι διατήρησαν το Σάββατο, το Σάββατο διατήρησε τους Εβραίους. Ίσως να ισχύει το ίδιο και για τη φράση του τραγουδιού αυτού:

LASHANA HABAA BE YERUSHALAYIM

Και του χρόνου στην Ιερουσαλήμ!

Και η κατάληξη ήταν ένα αγαπημένο τραγούδι, που το έχουν αποκαλέσει και δεύτερο ύμνο του Ισραήλ, και το οποίο γράφτηκε λίγο πριν τον πόλεμο του 1967 για λογαριασμό ενός διαγωνισμού τραγουδιού με θέμα την Ιερουσαλήμ. Το τραγούδι αυτό κέρδισε τον διαγωνισμό και έγινε επιτυχία από την πρώτη στιγμή. Τρεις εβδομάδες αργότερα το σύνολο της πόλης περνάει στα χέρια των Ισραηλινών και η στιχουργός αλλάζει μερικούς στίχους προς τιμή της νίκης.

YERUSHALAYIM SHEL ZAHAV
[…] Έρχομαι, πόλη μου, να σου τραγουδήσω σήμερα
και να σε επαινέσω,
Εγώ, το ταπεινότερο από τα παιδιά σου
και απ’ όλους τους ποιητές σου.

Το όνομά σου να μου κάψει τα χείλη,
όπως το φιλί ενός αγγέλου,
αν σε ξεχάσω, Ιερουσαλήμ,
που είσαι όλη από χρυσό.

Ιερουσαλήμ από χρυσό,
από χαλκό και από φως,
Εγώ, θα είμαι το βιολί για όλα τα τραγούδια σου!

Η εκδήλωση υπήρξε μια διαφορετική εμπειρία που άφησε βαθιά ικανοποιημένο το κοινό που την παρακολούθησε.