Donations

Τα Μνημεία Ολοκαυτώματος στην Άρτα και στην Καβάλα υπέστησαν τη μήνι των βανδάλων. Στην Άρτα ελάχιστες μόλις ημέρες μετά από τη συγκινητική πρωτοβουλία κατοίκων της πόλης να τιμήσουν τους συμπολίτες τους θύματα των Στρατοπέδων, την επίσκεψη του Δημάρχου στο σπίτι του κ. Ισαάκ Μιζάν, Ομήρου του Άουσβιτς και τις παρουσιάσεις σε Άρτα και Αθήνα του βιβλίου που αναφέρεται στη ζωή του και επιμελήθηκε με πολύ αγάπη ο ντόπιος συγγραφέας Δημήτρης Βλαχοπάνος. Στην Καβάλα δεν είναι η πρώτη φορά, αυτή τη φορά όμως δεν πρόκειται για μπογιά και συνθήματα αλλά για μια πραγματική μανία καταστροφής αφού οι βάνδαλοι έσπασαν με βαρύ εργαλείο μεγάλο τμήμα του μαρμάρου της επιφάνειας του Μνημείου.

Είναι τυχαία και ασύνδετα ή πρόκειται για μια νέα έξαρση σε βάρος των Μνημείων που υπάρχουν σε πόλεις στις οποίες σήμερα δεν ζουν Εβραίοι; Είναι μεμονωμένα περιστατικά από κάποιους ανεγκέφαλους περιθωριακούς και προφανώς αντισημίτες ή μέρος ενός υπολογισμένου σχεδίου που έχει συλληφθεί και υλοποιείται ως αποτέλεσμα άρνησης στη Μνήμη και προσβολής της, ταυτόχρονα με ευρύτερα μηνύματα ρατσισμού και αντισημιτισμού;

Και πόση νοηματική συγγένεια μπορούν να έχουν με φαινόμενα που εκτυλίσσονται από θεσμικούς φορείς, εξίσου καταδικαστέα και απαράδεκτα, όπως η υποδοχή του αρχηγού της Χρυσής Αυγής από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης;

Η ρότα είναι η συνήθης. Προηγείται το φαινόμενο, έπεται μια ανακοίνωση – καταδίκη του από τους Εβραϊκούς φορείς και στη συνέχεια κόμματα, Δημοτικοί φορείς κ.α. επίσης εκφράζουν το αποτροπιασμό τους και την πρόθεσή τους να απομονώσουν τους βανδάλους και να μην επιστρέψουν να υπάρξουν άλλα τέτοια φαινόμενα που ντροπιάζουν τις πόλεις τους, τις οποίες θέλουν να σέβονται το παρελθόν τους, την ιστορία τους και τον πολιτισμό τους. Ακολουθούν οι επισκευές των Μνημείων, μέχρι την επόμενη φορά.

Αναρωτιέμαι όμως. Όταν μια πόλη ή η πολιτεία γνωρίζει ότι τα Μνημεία είναι στόχοι, γιατί δεν τα προστατεύει προληπτικά; Πόσο δύσκολο είναι να ενταχθούν τα Μνημεία στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Αστυνομίας ή της Δημοτικής Αστυνομίας με τακτικές και έκτακτες περιπόλους που ούτως ή άλλως υπάρχουν ως μέσο προστασίας της τάξης στις πόλεις; Στην Καβάλα ειδικά, που δεν είναι η πρώτη φορά, το Μνημείο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Τι διαδικασία έρευνας από τις Αρχές ακολουθεί την καταστροφή ή τον βανδαλισμό ενός Μνημείου; Διατάσσεται αυτεπάγγελτη εισαγγελική έρευνα προς τις Αστυνομικές Αρχές ή θεωρείται το φαινόμενο ως σύνηθες και ήσσονος ποινικής σημασίας; Τελικά, μήπως επιδεικνύεται μια λογική ανοχής και ατιμωρησίας χωρίς εκείνα τα μέσα που διαθέτει μια ευνομούμενη Πολιτεία και που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για την επόμενη φορά;

Ένα Μνημείο Ολοκαυτώματος, αφιερωμένο δηλαδή στη Μνήμη όσων δολοφονήθηκαν αποκλειστικά και μόνο στο όνομα μιας ρατσιστικής ιδεολογίας και θυσιάστηκαν στο βωμό της «καθαρότητας», δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλά ως τυπική υποχρέωση μιας πόλης, μιας πολιτείας. Ειδικά εκεί όπου το Εβραϊκό στοιχείο αποδεκατίστηκε τελείως και η πόλη έχασε ένα ευδιάκριτο και ξεχωριστό στοιχείο της ταυτότητάς της, της ιστορίας της, του πολιτισμού της, της ίδιας της ζωής της. Όπως η Άρτα και η Καβάλα.

Η παρουσία ενός Μνημείου Ολοκαυτώματος σε μια πόλη δεν εξαντλείται στα συνήθως επίσημα και επικοινωνιακής αξίας αποκαλυπτήριά του, ούτε στην μία μέρα του χρόνου που θα γίνει η κατάθεση στεφανιών. Ένα Μνημείο Ολοκαυτώματος έχει αξία μόνον αν υιοθετείται ως σημείο αναφοράς ιστορίας, πολιτισμού και μηνυμάτων στην ίδια την Κοινωνία των Πολιτών. Είναι η στάση της πόλης, της Ηγεσίας της και των πολιτών της, που αναδεικνύει την αξία ύπαρξης ενός Μνημείου, είναι η δέσμευσή τους να γίνει «κτήμα» της πόλης, να θυμίζει αλλά και να διδάσκει και ιστορία και σύγχρονα μηνύματα για την ανεκτικότητα και την ανάγκη να απομονώνουμε τις διακρίσεις με βάση το χρώμα, την εθνικότητα, τη θρησκεία. Μόνον έτσι η πόλη μπορεί να αισθάνεται υπερήφανη ότι γνωρίζει, τιμά και σέβεται την ίδια την ιστορική της πορεία. Όχι από υποχρέωση αλλά επειδή το θέλει.
Θα μου πείτε ψιλά γράμματα. Ναι αλλά με αυτά γράφεται ο πολιτισμός μας.

Μίνος Μωυσής