Donations

Στις 24 Μαρτίου 1944 οι Γερμανοί συνέλαβαν τους Εβραίους της Άρτας για να οδηγηθούν στην μηχανή θανάτου των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Φέτος με την συμπλήρωση 74 χρόνων από την μαύρη εκείνη ημέρα, ο Δήμος Αρταίων τίμησε τους νεκρούς συμπολίτες του.

Με πρωτοβουλία της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών προσφέρθηκε δωρεάν ένα πούλμαν για την μεταφορά όσων θέλησαν να τιμήσουν την φετινή εκδήλωση. Ψυχή της διοργάνωσης η Τελένια Σαμπά-Κοέν που ανέλαβε τον συντονισμό με αποτέλεσμα ομόθρησκοι από την Αθήνα, το Ισραήλ και την Αγγλία να μας συνοδεύσουν σε αυτή την αποστολή μνήμης.

Το Σάββατο 24 Μαρτίου το πρωί συγκεντρωθήκαμε όλοι για μια περιήγηση στην εβραϊκή συνοικία της πόλης, μέσα από τα στενά που ζούσαν και δούλευαν άνθρωποι που τους σκότωσαν γιατί ήταν εβραίοι. Στο χορταριασμένο οικόπεδο που κάποτε ακούγονταν οι φωνές των παιδιών του σχολείου ενώ την ίδια ώρα ακριβώς απέναντι στην Συναγωγή Πουλιέζα οι άνθρωποι συγκεντρώνονταν για να προσευχηθούν. Οι ιδιοκτήτες του σπιτιού στο οποίο σώζεται ένας τοίχος της Συναγωγής, είναι πάντα πρόθυμοι να ανοίξουν την είσοδο για να μπορούν ομόθρησκοι από όλο τον κόσμο να το επισκεφτούν.

Όση ώρα βαδίζαμε μας πλησίαζαν κάτοικοι που τότε ήταν μικρά παιδιά για να μας πουν ονόματα φίλων τους που χάθηκαν μέσα σε μια νύχτα. Ζητούσαν να μάθουν για εκείνους που σώθηκαν, θυμόντουσαν ιστορίες και οι μνήμες έγιναν πιο ζωντανές, το χθες έγινε σήμερα. Φτάσαμε στο Μνημείο Ολοκαυτώματος που βρίσκεται κάτω από το Κάστρο. Παλιά εκεί υπήρχε το παλιό καπνεργοστάσιο μέσα στο οποίο συγκέντρωσαν οι Γερμανοί όλα τα αντικείμενα από τα εβραϊκά σπίτια αφήνοντας τις πόρτες ανοιχτές…

Το μεσημέρι στον Πολιτιστικό Σύλλογο «Σκουφά», που δημιουργήθηκε με την συνδρομή Αρτινών εβραίων, φιλοξενήθηκε η κεντρική εκδήλωση. Ανάμεσα στους ομιλητές ο Δήμαρχος κ. Χρήστος Τσιρογιάννης, ο Μητροπολίτης Άρτας Καλλίνικος, η Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Όλγα Γεροβασίλη, ο Αντιπρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος Βίκτωρ Ελιέζερ, ο Πρόεδρος του Συλλόγου «Σκουφάς» Νίκος Μπανταλούκας, ο Εκπρόσωπος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών Ιωσήφ Μιζάν και ο συγγραφέας Δημήτρης Βλαχοπάνος. Στους ομιλητές και ο άνθρωπος που ξεκίνησε πρώτος να μιλά και να ψάχνει για τους εβραίους που χάθηκαν από την πόλη, ο δικηγόρος-γραφολόγος και ερευνητής Χάρης Βαδιβούλης.
Να μην γίνετε θύτες είπε στα παιδιά ο Δημήτρης Βλαχοπάνος ενώ την ανάγκη να μην αμφισβητείται η αλήθεια επεσήμανε ο Βίκτωρας Ελιέζερ. Ακολούθησε η χορωδία του Μουσικού Σχολείου Άρτας που τραγούδησε για εκείνα τα παιδιά που δεν πρόλαβαν να ζήσουν.

Επιστρέψαμε στο Μνημείο το βράδυ ακριβώς την ίδια ώρα που πριν από 74 χρόνια άνθρωποι έχασαν την αξιοπρέπεια τους, τις οικογένειες τους… για τους πούμε με τον δικό μας τρόπο πως δεν σας ξεχάσαμε. Μια επιμνημόσυνη δέηση, λίγα λόγια από τον Μπένυ Μιζάν για τους δολοφονημένους, για το Κομμένο, Καντίς για τις ψυχές, Σοφάρ… Και ύστερα η πένθιμη πορεία Μνήμης, από το Μνημείο προς τη πλατεία Κιλκίς εκεί που τους συγκέντρωσαν πριν τους εκτοπίσουν στο Άουσβιτς.

Μια πορεία που πέρασε μπροστά από τα σπίτια που ερήμωσαν μέσα σε λίγα λεπτά, βαδίσαμε στους ίδιους δρόμους κρατώντας κεριά αναμμένα. Νιώσαμε να περπατούν δίπλα μας, σαν να νιώσαμε την ανάσα τους… Μόνο που εκείνοι περπάτησαν τρομαγμένοι, φοβισμένοι, απελπισμένοι, ανυπεράσπιστοι.

Η φιλόξενη Άρτα μας έκανε να αισθανθούμε πως δεν είμαστε ξένοι, παραμένει ένα σπίτι για εμάς και οι προσπάθειες ενός νέου ανθρώπου του Θεοχάρη Βαδιβούλη μας βοήθησαν να βρούμε κομμάτια της ιστορίας μας που μόνοι μας δεν θα μπορούσαμε να βρούμε ποτέ. Κάποτε μας έθαψαν και εκείνος μας δίνει ξανά ζωή.
Με την υπόσχεση πως κάθε χρόνο θα είμαστε εκεί στην Ημέρα Μνήμης στην Άρτα. Στην παλιά μας γειτονιά…

Ρόζα Ρούσσου

Διαβάστε σχετικά:

Βίκτωρ Ισαάκ Ελιέζερ: Ομιλία στην εκδήλωση μνήμης των Εβραίων της Άρτας

Κ.Ι.Σ.Ε.: ΤΙΜΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ Η ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΕΒΡΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

Δείτε βίντεο από την πορεία

Τιμώντας τους εβραίους της Άρτας (βίντεο)