Donations

Η φωνή του ιατρού Ισαάκ Α. Ματαράσσο μας έρχεται από το 1948, όταν ήταν ένας ώριμος άνδρας 56 ετών. Διαβάζοντας το πολύτιμο βιβλίο-μαρτυρία που μας κληροδότησε δεν μένει κανείς μόνο στο περιεχόμενο και στην ουσία, συνταρακτική σε κάθε περίπτωση, αλλά στην πρωτοπόρο κίνηση αυτού του ανθρώπου, να μιλήσει πρώτος δημοσίως για το μεγαλύτερο έγκλημα βιομηχανικού θανάτου στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το βιβλίο του «Κι όμως όλοι τους δεν πέθαναν…» (η καταστροφή των Ελληνοεβραίων της Θεσσαλονίκης κατά τη γερμανική κατοχή) κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1948, σε μια εποχή που επικρατούσαν η σιωπή, ο φόβος, το μούδιασμα, η συνενοχή. Και ήρθε αυτός ο εξαίρετος άνθρωπος, γέννημα-θρέμμα της παλιάς Θεσσαλονίκης, ο γιατρός Ισαάκ Ματαράσσο, διασωθείς ο ίδιος, καθώς διέφυγε στο βουνό ως ιατρός του ΕΛΑΣ για να καταλήξει μετά στην Αθήνα, να μιλήσει για όσα έζησε, είδε, κατάλαβε, διέγνωσε. Και αισθάνθηκε χρέος του, ηθικό, χρέος απέναντι στα θύματα, στους επιζήσαντες, στα παιδιά που θα γεννηθούν, να μιλήσει έγκαιρα, με αδιάσειστα στοιχεία για το ανομολόγητο. Η δική του μαρτυρία έχει διεθνή πρωτοπορία, καθώς τα περισσότερα κείμενα άρχισαν να δημοσιεύονται από τη δεκαετία του ’60 και μετά.

Η επανέκδοση του «Κι όμως όλοι τους δεν πέθαναν…» εντάσσεται στην εξαιρετική σειρά «Θέματα Εβραϊκής Ιστορίας» των εκδόσεων Αλεξάνδρεια και οφείλεται στη στοχαστική και πολύτιμη επιμέλεια της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου. Η Pauline Matarasso, σύζυγος του γιου του Ισαάκ Ματαράσσο, μας δίνει εκτενή και πολύτιμο πρόλογο, όπως ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το προλογικό σημείωμα του Δαυίδ Σαλτιέλ, πρόεδρου του ΚΙΣ και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Η έκδοση αυτή είναι μια χειρονομία μνήμης και πολιτισμού απέναντι στην απεχθέστερη βαρβαρότητα.

Πηγή: Νίκος Βατόπουλος, 13.04.2018, Καθημερινή