Donations

Η επιτομή της εβραϊκής παρουσίας 2.300 χρόνων στη Θεσσαλονίκη (από τα προχριστιανικά χρόνια, τη Ρωμαϊκή εποχή και τους «Ρωμανιώτες» Εβραίους της πόλης ώς την εποχή του Βυζαντίου και την έλευση Εβραίων Ασκεναζίμ, τη μαζική έλευση και εγκατάσταση των Εβραίων Σεφαραδιτών από την Ισπανία μέχρι την εποχή του Ολοκαυτώματος και τη σημερινή εβραϊκή κοινότητα των 1.200 μελών στην πόλη) συμπυκνώνεται και εμπεριέχεται στις δυο νέες εκδόσεις του Εβραϊκού Μουσείου, που παρουσιάστηκαν, στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται για την καλαίσθητη αγγλόφωνη έκδοση με τίτλο «ΤΗΕ ΒΟΟΚ- A short History of the 2300 year Jewish Presence in Thessaloniki» (Μια σύντομη ιστορία της εβραϊκής παρουσίας 2.300 χρόνων στη Θεσσαλονίκη)- Ο ‘κατάλογος’ του Μουσείου μας”, που κυκλοφορεί μόνο στην αγγλική γλώσσα (οικονομικά προβλήματα δεν επέτρεψαν την πολύγλωσση έκδοσή του και έτσι προτιμήθηκε η αγγλική καθώς αποτελεί “κοινή” γλώσσα του μεγαλύτερου μέρους των -προερχόμενων από το Ισραήλ, χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής – επισκεπτών του Μουσείου).

“Πρόκειται ακριβώς για ‘Το Βιβλίο του μουσείου’ κι όχι για τον κατάλογο –μια έντυπη αναπαραγωγή της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου. Επιχειρήσαμε να διηγηθούμε μέσω του βιβλίου την ίδια ιστορία, με πρόσθετες πληροφορίες που εμπεριέχουν τα εκθέματα. Στο ‘Book’ o αναγνώστης θα βρει κείμενα και φωτογραφίες από την εποχή της Ρωμαϊκής κοινότητας ως την πυρκαγιά του 1917 και τις συνέπειές της, την εβραϊκή επιχειρηματικότητα, το αρχιτεκτονικό αποτύπωμα των Εβραίων της πόλης, τη ζωή των Εβραίων γυναικών, το εβραϊκό νεκροταφείο κ.ά” έλεγε -μεταξύ άλλων- παρουσιάζοντας την έκδοση η Έρικα Περαχιά, υπεύθυνη του Εβραϊκού Μουσείου.

Στις οκτώ ενότητες του δίγλωσσου (ελληνικά και αγγλικά) τόμου, με τίτλο “Την επαύριον του ολοκαυτώματος- Η επιστροφή στη γενέθλια πόλη/ Η αναβίωση της Κοινότητας” αναφέρθηκε, παρουσιάζοντας την έκδοση, ο επίκουρος καθηγητής της νεότευκτης (λειτουργεί εδώ και δυο χρόνια στη Φιλοσοφική Σχολή και χρηματοδοτείται από την Ισραηλιτική Κοινότητα) έδρας Εβραϊκών Σπουδών του ΑΠΘ, Γιώργος Αντωνίου.

“Αποστολή ενός μουσείου είναι η οργάνωση εκθέσεων που συμβάλλουν στην ιστορική γνώση –πολύ δε περισσότερο η αναλυτική τους παρουσίαση, όπως αυτή της έκδοσης” τόνισε ο κ. Αντωνίου, μιλώντας για τις ελάχιστα γνωστές στο ευρύ κοινό “σελίδες” της πρόσφατης εβραϊκής ιστορίας στην πόλη, οι οποίες αναλύονται στο νεοεκδοθέντα τόμο (κοινωνικό περιβάλλον της εποχής, ζητήματα της καταστροφής του εβραϊκού νεκροταφείου, περιουσιακό ζήτημα, άστεγοι επιζώντες του Ολοκαυτώματος, “οι νύφες με τα θλιμμένα μάτια” και οι γάμοι των επιζώντων του ολοκαυτώματος, δράσεις της πρώτης -μετά το Ολοκαύτωμα- εβραϊκής κοινότητας, η ουδέτερη έως εχθρική στάση των χριστιανών συμπολιτών στη …θέα των επιζώντων που επέστρεψαν στη γενέθλια πόλη κ.ά).

“Προϊόντα επίπονης συλλογικής εργασίας των εργαζομένων στο Εβραϊκό Μουσείο, οι δυο νέες εκδόσεις αποτελούν μέρος της ιδιαίτερα πλούσιας εκδοτικής του δραστηριότητας” τόνισε -μεταξύ άλλων- ο έφορός του Ευάγγελος Χεκίμογλου, αναφερόμενος στο σύνολο των δραστηριοτήτων του μουσείου αλλά και στο ιδιαίτερο προφίλ του, καθώς, όπως είπε, “πρόκειται για ένα μικρό μουσείο (800 τ.μ) με την κτιριακή ιδιαιτερότητα ότι βρίσκεται στο κεντρο της πόλης και στο φυσικό του χώρο… Απασχολεί μόλις έξι εργαζόμενους και …θυμίζει λαογραφικό μουσείο -λόγω της ποικιλίας των εκθεμάτων του (από κοσμήματα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης μέχρι αρχιτεκτονικά μέλη, έγγραφα, αρχεία κ.λπ.)”. Στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης φυλάσσεται το προπολεμικό αρχείο της Ισραηλητικής κοινότητας Θεσσαλονίκης και της Καβάλας.

Παρών στην εκδήλωση -παρουσίαση των νέων εκδόσεων ήταν και ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης (και πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος) Δαυίδ Σαλτιέλ, που χαιρέτισε τις δράσεις του Μουσείου.

Οι δυο νέες εκδόσεις διατίθενται αποκλειστικά από το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

– Όπως έγινε γνωστό εξάλλου, ολοκληρώνονται στους επόμενους μήνες οι διαδικασίες προετοιμασίας για τη μεταφορά και ανάπτυξή της στο Βερολίνο, στις αρχές του 2019, τής μεγάλης πολύπτυχης έκθεσης με τίτλο “Διαιρεμένες Μνήμες 1940-1950. Ανάμεσα στην ιστορία και το βίωμα”, που παρουσιάστηκε προ διετίας στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης.

Η έκθεση είχε συνδιοργανωθεί από το Goethe-Institut Thessaloniki σε συνεργασία με το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το ΜΜΣΤ και το “Deutsches Historisches Museum” και εγκαινιάστηκε το Δεκέμβριο του 2016 από τον υπουργό Εξωτερικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Φρανκ- Βάλτερ Στάινμαϊερ, τον Έλληνα ομόλογο του Νίκο Κοτζιά και την υπουργό Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου).

-Η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης (19ος – 20ος αι.) είναι το θέμα της εναρκτήριας τιμητικής συζήτησης στρογγυλής τραπέζης, τη σημερινή πρώτη μέρα εργασιών του ΛΘ` (39ο) Πανελλήνιου Ιστορικού συνεδρίου της Ελληνικής Ιστορικής Εταιρείας, στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης. Στην εναρκτήρια συνεδρία θα μιλήσουν οι: Ευάγγελος Χεκίμογλου, δρ. Οικονομολόγος, έφορος Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης, με θέμα: “Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης στον τόπο και το χρόνο, 1500-1930”,

Μαρία Καβάλα, μεταδιδακτορική ερευνήτρια ΑΠΘ, με θέμα: “Η κοινωνική και οικονομική υπόσταση της εβραϊκής κοινότητας λίγο πριν από τον εκτοπισμό (1943) και οι εκδοχές του τοπικού αντισημιτισμού της εποχής”, Λέων Ναρ, δρ. Φιλολογίας, συγγραφέας, με θέμα: “Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης 1945-1946, εμπόδια επανένταξης στη συλλογικότητα της πόλης” και Γιώργος Αντωνίου, επίκουρος καθηγητής Ιστορίας ΑΠΘ, με θέμα: “Οι διαδρομές της εβραϊκής μνήμης”.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα συνεχισθούν έως και την Παρασκευή 25 Μαΐου με ανακοινώσεις που αφορούν σε όλες τις περιόδους της ελληνικής ιστορίας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Β. Χαρισοπούλου