Donations

Τα τελευταία δύο χρόνια οι Βρετανοί Εργατικοί βρίσκονται συνεχώς στην επικαιρότητα με επαναλαμβανόμενα αντισημιτικά κρούσματα στα οποία πρωταγωνιστούν επιφανή στελέχη, δημοτικοί σύμβουλοι και μέλη του κόμματος, ακόμη και ο ίδιος ο αρχηγός τους, Τζέρεμι Κόρμπιν.

Στις αρχές της άνοιξης, άρχισε να κυκλοφορεί στο ίντερνετ ένα σχόλιο που ο Κόρμπιν είχε κάνει στο facebook το 2012, όταν ο καλλιτέχνης Κάλεν ΌκερμανMear One παραπονέθηκε ότι οι αρχές του Λονδίνου προσπαθούσαν να αφαιρέσουν γκραφίτι του που απεικόνιζε Εβραίους τραπεζίτες να παίζουν Μονόπολη πάνω σε πλάτες σκλάβων.

«Έχεις καλή παρέα. Ο Ροκεφέλερ κάποτε κατέστρεψε μια τοιχογραφία του Ντιέγκο Ριβέρα επειδή έδειχνε τον Λένιν», είχε γράψει κάτω από το post ο Κόρμπιν. Η βουλευτίνα των Εργατικών Λουτσιάνα Μπέργκερ απαίτησε εξηγήσεις. Ο Κόρμπιν ζήτησε «ειλικρινά συγγνώμη, γιατί δεν είχε δει καλά την τοιχογραφία».

O αρχηγός των Εργατικών είναι επίσης μέλος σε τρεις φιλοπαλαιστινιακές σελίδες του facebook, στις οποίες τα αντισημιτικά σχόλια βρίσκονται σε ημερήσια διάταξη. Αλλά το ιστορικό του πάει ακόμη πιο πίσω. To 2016 είχε στείλει στην Αγγλικανική Εκκλησία επιστολή στήριξης του ιερέα Στίβεν Σέιζερ για τον οποίον διεξαγόταν έρευνα για δεκάδες αντισημιτικά σχόλια –ανάμεσα τους και μία αναφορά στο ενδεχόμενο να είχαν σχεδιάσει Εβραίοι την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους. Το 2009, ο Κόρμπιν είχε περιγράψει ως «φίλους» τα μέλη της λιβανέζικης Χεζμπολάχ, χαρακτηρισμό που επιφύλαξε και για την παλαιστινιακή Χαμάς. Έχει επίσης στο ενεργητικό του συναντήσεις με ακτιβιστές του παλαιστινιακού ζητήματος που είναι ταυτόχρονα και αρνητές του Ολοκαυτώματος.

Λίγες μέρες μετά την ανάδειξη του post, οι Times δημοσίευσαν email της Κρίστιν Σόουκροφτ, ηγετικού στελέχους του Momentum (του ακτιβιστικού κινήματος που στηρίζει τον Κόρμπιν) και υπεύθυνης για τη διευθέτηση εσωτερικών διαφορών στους Εργατικούς, με το οποίο ζητούσε από τα εσωκομματικά όργανα να μην τιμωρηθεί ο Άλαν Μπουλ, υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στο Πίτμποροου, που χαρακτήρισε το Ολοκαύτωμα «απάτη». Η αντιπρόεδρος του Momentum, Τζάκι Γουόκερ, έχει αποβληθεί από τους Εργατικούς επειδή χαρακτήρισε τους Εβραίους «εμπόρους της ζάχαρης και του σκλαβοπάζαρου».

Το 2016 το κόμμα ανέστειλε την ιδιότητα κομματικού μέλους της βουλευτίνας Ναζ Σα και του πρώην δημάρχου του Λονδίνου, Κεν Λίβινγκστον. Η πρώτη είχε προτείνει τη μεταφορά του Ισραήλ μέσα στις ΗΠΑ, ενώ ο Λίβινγκστον είχε υποστηρίξει ότι πριν «τρελαθεί», ο Χίτλερ ήταν αρχικά οπαδός του Σιωνισμού. Πριν λίγες μέρες ο Λίβινγκστον παραιτήθηκε τελικά από το κόμμα.

Και οι δύο Εργατικοί βουλευτές χρησιμοποίησαν κλασικά αντισημιτικά στερεότυπα. Η Σα περιέγραψε τη μαζική εκτόπιση των Ισραηλινών ως «λύση», ο Λίβινγκστον ταύτισε τον θύτη με το θύμα, παρουσιάζοντας Ναζί και Εβραίους ως πολιτικούς συμμάχους. Συνολικά 75 υποθέσεις αντισημιτικών κρουσμάτων διερευνώνται σήμερα από το κόμμα. Όσο οι δημοσιογράφοι ψάχνουν, είναι βέβαιο ότι ο αριθμός θα αυξηθεί.

(Ο βουλευτής των Εργατικών Τζον Μαν κυνηγάει τον Κεν Λίβινγκστον, αποκαλώντας τον «απολογητή των Ναζί».)

Από τη Γάζα στους Δίδυμους Πύργους

Πολύ συχνά η κριτική που ασκεί μερίδα των Εργατικών στην κυβέρνηση του Ισραήλ μετατρέπεται σε επίθεση κατά των Εβραίων με τα συνήθη στερεότυπα εναντίον τους: ότι δηλαδή ελέγχουν τα μέσα ενημέρωσης, έχουν δύναμη δυσανάλογη του μεγέθους του ισραηλινού κράτους και απολαμβάνουν εύνοιας από το παγκόσμιο σύστημα. Ο αντισιωνισμός, η εναντίωση δηλαδή στη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους του Ισραήλ, ιστορική τάση της ριζοσπαστικής αριστεράς στην οποία ανήκει και ο Κόρμπιν, μετατρέπεται σε αντισημιτισμό.

Ο αντισιωνισμός είναι η εναντίωση στον σιωνισμό, την πολιτική και θρησκευτική κίνηση των Εβραίων για τη δημιουργία αυτόνομου εθνικού εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη. Οι αντισιωνιστές θεωρούν την ίδρυση ισραηλινού κράτους αποτέλεσμα στρατιωτικής ισχύος και της συμμαχίας με τους Αμερικανούς που θέλουν να ελέγξουν μέσω του Ισραήλ την περιοχή.

Ο αντισημιτισμός είναι μία μορφή ρατσισμού. Είναι η προκατάληψη και εχθρότητα εναντίον της εβραϊκής φυλής. Το κλασικό αντισημιτικό στερεότυπο είναι ότι οι οικονομικά και στρατιωτικά πανίσχυροι Εβραίοι δεν είναι τελικά τόσο θύματα όσο λένε. Ότι μεγαλοποιούν το Ολοκαύτωμα ώστε να προκαλέσουν τη γενική συμπάθεια και να κυριαρχήσουν ανενόχλητοι στο παγκόσμιο σύστημα, καθοδηγούμενοι από τη φιλαργυρία και τη μοχθηρία τους.

Ο αντισημιτισμός προσδίδει στην αντικαπιταλιστική ρητορική της ριζοσπαστικής αριστεράς φυλετική διάσταση. Έτσι, η οικονομική θέση του Ισραήλ είναι προϊόν φιλοχρηματίας, η συμμαχία του με τους Αμερικανούς συνωμοσία ελέγχου του πλανήτη, η κατοχή της Παλαιστίνης παραλλαγή της πολιτικής του Χίτλερ. Κάπως έτσι, από τις ανισότητες που παράγει ο καπιταλισμός, τις δαπάνες για εξοπλισμούς και την πρόσφατη επίθεση με 60 νεκρούς στη Γάζα, καταλήγουμε να ακούμε για συντονισμένο χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους από Αμερικανούς και Εβραίους.

Η συνήθης απάντηση ενός αντισιωνιστή που κατηγορείται ως αντισημίτης, είναι ότι οι πολιτικοί του αντίπαλοι συγχέουν επίτηδες τα δύο, ώστε να αθωώσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ. Αντίστοιχα, το επιχείρημα της άλλης πλευράς είναι ότι ο αντισιωνισμός είναι βολικό προκάλυμμα νομιμοποίησης του αντισημιτισμού.

Ο αριστερός αντισημιτισμός

Ο αριστερός αντισημιτισμός δεν είναι νέο φαινόμενο. Συζητιέται στην αριστερά από τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν ο Ένγκελς προσπαθούσε να αντικρούσει του ισχυρισμούς του Μπακούνιν ότι οι Εβραίοι είναι παράσιτα. Η πιο διάσημη φράση σχετικά με το ζήτημα ανήκει στον Άουγκουστ Μπέμπελ, ιδρυτή του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDP), ο οποίος χαρακτήρισε τον αριστερό αντισημιτισμό ως τον «σοσιαλισμό των ηλιθίων». Περίπου την ίδια εποχή, στις αρχές του 20ου αιώνα, το νεοσύστατο τότε Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας θεωρούσε τον πόλεμο των Μπόερ προσπάθεια διατήρησης των «χρυσωρυχείων από τους απάτριδες κοσμοπολίτες Εβραίους».

Ο αριστερός αντισημιτισμός σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Γαλλία

Οι Εβραίοι της Γαλλίας δεν απαγόρευσαν μόνο στη Μαρίν Λεπέν, αλλά και στον αρχηγό της ριζοσπαστικής αριστεράς Ζαν Μελανσόν να παραβρεθεί στη διαδήλωση για τη δολοφονία της Εβραίας Μιρέιγ Νολ. Τα κατά καιρούς σχόλια του Μελανσόν εμπίπτουν στην γκρίζα ζώνη μεταξύ αντισιωνισμού και αντισημιτισμού.

Ισπανία

Το 2016, ενόψει επίσκεψης του Μπαράκ Ομπάμα, η Ενωμένη Αριστερά, ο συνασπισμός κομμάτων που εκπροσωπεί κόμματα της ριζοσπαστικής αριστεράς, κυκλοφόρησε καρτούν με τον Ομπάμα να φιλάει έναν Εβραίο-καρικατούρα με τα κλασικά σύμβολα περί φιλαργυρίας.

Ελλάδα

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης παρομοίωσε τους δανειστές της ΕΕ με τον Σάιλοκ , ενώ ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, πρώην πρύτανης του πανεπιστημίου Αθηνών και υφυπουργός Παιδείας, υποστήριξε ότι οι Εβραίοι οικειοποιήθηκαν το Ολοκαύτωμα ώστε να προκαλέσουν τη συμπάθεια της διεθνούς κοινής γνώμης. Διαδηλωτές του κομμουνιστικού κόμματος γέμισαν με φωτογραφίες νεκρών Παλαιστίνιων το μνημείο Ολοκαυτώματος.

Νορβηγία

Το 2004 ο επικεφαλής της Νορβηγικής Ένωσης ενάντια στον Αντισημιτισμό ανέφερε ως τις δύο κυριότερες πηγές αντισημιτικών επιθέσεων  τους φονταμενταλιστές Άραβες και τις ακροαριστερές οργανώσεις.

Οι νέες αφίξεις στους Εργατικούς

Γιατί όμως το πρόβλημα πήρε πρωτοφανείς διαστάσεις την τελευταία διετία στους Βρετανούς Εργατικούς, και όχι νωρίτερα; Γιατί οι Labour δεν είναι οι ίδιοι με 3-4 χρόνια πριν, αλλά πλέον έχουν κάνει άνοιγμα στη ριζοσπαστική αριστερά. To 2015 τα μέλη του κόμματος ήταν 190.000. Σήμερα έχουν φτάσει τις 550.000. Η συντριπτική πλειοψηφία των νέων μελών ήρθε την τελευταία τριετία λόγω του Κόρμπιν και ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ακροαριστερές ομάδες και άτομα με αντισημιτικές απόψεις.

Ο Κόρμπιν δεν κατηγορείται ως αντισημίτης, αλλά ότι δεν αντιμετωπίζει τον αντισημιτισμό μέσα στο κόμμα του

Εδώ όμως πρέπει να κάνουμε έναν διαχωρισμό. Το ότι ο Κόρμπιν είναι ανοιχτά υπέρ της Παλαιστίνης και εναντίον του Ισραήλ, δεν σημαίνει ότι υιοθετεί τα συνθήματα του αντισημιτισμού ως πολιτικά εργαλεία. Δεν κατηγορείται ο ίδιος ως αντισημίτης. Το ζήτημα με τον αρχηγό των Εργατικών είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τον αντισημιτισμό μέσα στο κόμμα του, όχι ότι τον ασπάζεται. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν κατηγορείται ότι δεν έχει συναίσθηση του προβλήματος, της έκτασής του και της προσωπικής του ευθύνης ως αρχηγού να το αντιμετωπίσει.

Έτσι, ενώ διαρκώς νέα κρούσματα έρχονται στην επιφάνεια, και μάλιστα σε μία περίοδο που ο αντισημιτισμός στη Βρετανία ανεβαίνει (είχαμε ρεκόρ περιστατικών το 2017), οι διαδικασίες διερεύνησης τους από τους Εργατικούς είναι πολύ αργές. Ναι μεν το κόμμα αναστέλλει την ιδιότητα μέλους σε όσους κατηγορούνται για αντισημιτικά σχόλια, αλλά στη συνέχεια η διερεύνηση των καταγγελιών εξελίσσεται σε μία ατέρμονη γραφειοκρατική διαδικασία («Φεύγω γιατί θα πάρει χρόνια να διερευνηθούν οι καταγγελίες εναντίον μου και αυτό απλώς θα αποπροσανατολίζει τον κόσμο από τις πολιτικές του Τζέρεμι», ανέφερε ο Λίβινγκστον στην πρόσφατη δήλωση παραίτησης).

Στο τέλος Μαρτίου, ο Τζέρεμι Κόρμπιν συναντήθηκε με εκπροσώπους της ισραηλίτικης κοινότητας της Βρετανίας. Υποτίθεται ότι η πρωτοβουλία θα έδινε πόντους στον Κόρμπιν, ειδικά μετά την εξαιρετικά θερμή επιστολή που τους έστειλε. Όμως, αμέσως μετά την ολοκλήρωσή της συνάντησης, οι εκπρόσωποι των Εβραϊκών οργανώσεων τη χαρακτήρισαν «χαμένη ευκαιρία» και ζήτησαν «πράξεις και όχι απλώς λόγια», επισημαίνοντας τις εξαιρετικά αργές διαδικασίες διερεύνησης των καταγγελιών κατά βουλευτών των Εργατικών που κάνει αντισημιτικά σχόλια.

Είναι γενική η αίσθηση ότι οι Εργατικοί σέρνονται πίσω από τις εξελίξεις με τετριμμένες και προβλέψιμες δηλώσεις καταδίκης του αντισημιτισμού. Ενώ ο τόπος βράζει, το κόμμα δεν παίρνει συγκεκριμένα μέτρα ώστε να ξεκόψει μια και καλή από τους αντισημίτες.

Τα πράγματα χειροτερεύουν εξαιτίας της φανατικής βάσης του Κόρμπιν που επιτίθεται σε όσους καταγγέλλουν τα κρούσματα. Για αυτούς, εκείνοι που κατηγορούν τον Κόρμπιν για αντισημιτισμό είναι εσωκομματικοί αντίπαλοι που προσπαθούν να τον βγάλουν από τη μέση. Ο βουλευτής των Εργατικών Ντέιβιντ Λάμι που συμμετείχε στις διαδηλώσεις κατά του αντισημιτισμού, κατηγορήθηκε ως «Εβραίος Τόρι».

Οι υποστηρικτές του Κόρμπιν δημιούργησαν μάλιστα την ομάδα Jewish Voice for Labour, η οποία έκανε αντιδιαδήλωση έξω από τη Βουλή όταν εκπρόσωποι των Εβραϊκών κοινοτήτων και βουλευτές του κόμματος διαδήλωναν εναντίον του αντισημιτισμού. Το πρόβλημα είναι ότι κάποια μέλη των Jewish Voice for Labour έχουν ήδη παραπεμφθεί εσωκομματικά με την κατηγορία της αντισημιτικής συμπεριφοράς.

Ο Όουεν Τζόουνς, δημοσιογράφος του Guardian και ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους υποστηρικτές του Κόρμπιν, συνόψισε το πρόβλημα: «Δεν μπορεί να καταγγέλλουμε τους καταγγέλλοντες. Αντιθέτως, πρέπει να διώξουμε εδώ και τώρα τους αντισημίτες από το κόμμα».

Ο Τζέρεμι Κόρμπιν όχι μόνο δεν αντιμετώπισε το πρόβλημα με τον δυναμικό τρόπο που προτείνει ο Όουεν, αλλά άργησε πολύ να παραδεχτεί την ύπαρξή του –μόλις πρόσφατα αναγνώρισε ότι στο κόμμα υπάρχουν «θύλακες αντισημιτισμού».

Η επιχειρηματολογία όμως του Κόρμπιν προκαλεί σύγχυση. Ενώ από τη μία επισημαίνει το πρόβλημα, και μάλιστα με φορτισμένες συναισθηματικά δηλώσεις υπέρ των Εβραίων, την ίδια στιγμή προσθέτει με κεκτημένη ταχύτητα, τα αμφιλεγόμενα σχόλια του αντισιωνιστικού αριστερού λόγου. Για παράδειγμα, το 2016 είχε αναθέσει στη Σαμί Σακραμπαρτί, εκπρόσωπο οργανώσεων υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη διερεύνηση του αντισημιτισμού μέσα στο κόμμα. Η έρευνα δεν έβγαλε ουσιαστικό συμπέρασμα, αλλά όταν ο Κόρμπιν κλήθηκε να την υπερασπιστεί, καταδίκασε τη ρητορική μίσους «απ’ όπου κι αν προέρχεται» και αμέσως μετά έβαλε στην ίδια κατηγορία το κράτος του Ισραήλ με τον ISIS: «Ούτε τους φίλους μας Εβραίους μπορούμε να κατηγορήσουμε για τον Νετανιάχου, ούτε τους Μουσουλμάνους φίλους μας για το Ισλαμικό κράτος». Το να ταυτίζεις ένα κράτος δικαίου με έναν βάρβαρο τρομοκράτη δημιουργεί ζήτημα. Ο αρχηγός των Ισραηλινών Εργατικών ανακοίνωσε τον Απρίλιο ότι αναστέλλει τις σχέσεις του με τον Κόρμπιν για την ανοχή που δείχνει ο τελευταίος στα αντισημιτικά κρούσματα.

Το αλάνθαστο τεστ που ακολουθούν όσοι εντοπίζουν τον αντισημιτισμό είναι να βάζουν υποθετικά στη θέση των Εβραίων μέλη άλλων μειονοτήτων. Θα περιλάμβανε ο Τζέρεμι Κόρμπιν τη φράση «καταδικάζω τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται» σε ρατσιστική επίθεση της αστυνομίας σε βάρος μαύρου; Θα επικαλείτο ποτέ το καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας για να εξηγήσει την ισλαμοφοβία στο Λονδίνο;

Κατά λάθος αντισημίτης

Γιατί όμως ο Κόρμπιν διαφεύγει τη γενική κατακραυγή; Γιατί οι δικές του δηλώσεις θεωρούνται απλώς λάθη, και όχι σκόπιμος αντισημιτισμός; Αν ο Κόρμπιν διασώζεται, το οφείλει στο προφίλ του. Ο αρχηγός των Εργατικών είναι ειρηνιστής και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των αδύναμων και των μειονοτήτων. Οι επικριτές του, λοιπόν, από τη μία τον παρουσιάζουν ως έναν αγαθό πολιτικό που ζει σε μία μονολιθική αριστερίστικη νιρβάνα, έναν «Μίστερ Ζεν» που αδυνατεί να συλλάβει τον επείγοντα χαρακτήρα των καταστάσεων δίπλα του. Ο φιλειρηνισμός του, όπως π.χ. η πεισματική υποστήριξη του μονομερούς πυρηνικού αφοπλισμού της Βρετανίας, θεωρείται επικίνδυνη αφέλεια. Από την άλλη, τον κατηγορούν ως κάποιον που συνειδητά στηρίζει τρομοκρατικές οργανώσεις, καλλιεργεί το μίσος και τον ρατσισμό. Για να ισορροπήσουν απέναντι σε αυτή τη θεμελιώδη αντίφαση, οι αντίπαλοι του Κόρμπιν τον παρουσιάζουν ως «ατζαμή» αντισημίτη.

Η κριτική τους κρύβει μία λανθάνουσα συμπάθεια. Δεν αμφισβητούν δηλαδή την καλή του πρόθεση, αλλά υποστηρίζουν ότι τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά που τον καθιστούν ακατάλληλο ηγέτη (αναβλητικότητα, αδυναμία σύλληψης του μεγέθους του προβλήματος, εμμονή στα αριστερά δόγματα) γιγάντωσαν έναν υπαρκτό πρόβλημα στους Εργατικούς. Κάπως έτσι ο Κόρμπιν διασώζεται ως αμέτοχος παρατηρητής του αντισημιτισμού των άλλων.

Για το κόμμα όμως συνολικά δεν ισχύει το ίδιο. Τα συνεχόμενα κρούσματα και ο επιθετικός τρόπος με τον οποίο αντιδρούν οι οπαδοί του Κόρμπιν στις καταγγελίες εδραιώνουν την εικόνα ενός διχαστικού και ατίθασου κόμματος στο οποίο ο αρχηγός του αδυνατεί να επιβληθεί.

Με αφορμή την εσωκομματική σύγκρουση στους Εργατικούς, η Τερέζα Μέι χαρακτήρισε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως το «nasty party». Η Μέι είχε χρησιμοποιήσει τον ίδιο χαρακτηρισμό το 2002 για να περιγράψει τους Συντηρητικούς και την πρόσληψή τους από την κοινωνία ως το κόμμα που στρέφεται εναντίον των αδύναμων.

Οι Εργατικοί πληρώνουν το κόστος στις κάλπες. Έχασαν τη συμβολική μάχη της γειτονιά του Μπάρνετ στο Βόρειο Λονδίνο, που φιλοξενεί τον μεγαλύτερο εβραϊκό πληθυσμό στη χώρα. Οι Εργατικοί είχαν ρίξει βάρος σε αυτό το παραδοσιακό προπύργιο των Συντηρητικών, βλέποντας μία μεγάλη ευκαιρία να κερδίσουν τις τοπικές εκλογές για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Η συμμετοχή του εκλογικού σώματος ήταν απρόσμενα υψηλή και πλησίασε το 70%. Τελικά οι Εβραίοι του Μπάρνετ ψήφισαν εμφατικά τους Τόρις.

Ο διχασμός όμως είναι και εσωτερικός. Η δεξιά πτέρυγα του κόμματος, παραδοσιακά υπέρ του Ισραήλ, έχει έναν ακόμη λόγο να απομακρύνεται από τον Κόρμπιν.

Αν και κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει την πολιτική διάσταση της σύγκρουσης γύρω από το ζήτημα του Ισραήλ, είναι εντούτοις λάθος να χρεωθεί ο αντισημιτισμός των Εργατικών σε εσωκομματικές διαφορές. Το πρόβλημα υπάρχει και δεν πρόκειται να φύγει όσο ο Κόρμπιν με την παθητική και αμφιλεγόμενη στάση του το συντηρεί.

Πηγή: Θύμιος Τζάλλας, 29.05.2018, https://insidestory.gr/article/labour-antisimitism?token=TW791IS437