Donations

Ένας Ισραηλινός έποικος, ο Γινόν και ένας Παλαιστίνιος ακτιβιστής, ο Ζιάντ, συζητούν με τον Βίκτωρα Ισαάκ Ελιέζερ για την συνύπαρξη.

Στην Δυτική όχθη του Ιορδάνη, στα κατεχόμενα για μια μερίδα Ισραηλινών, στην Ιουδαία και Σαμάρεια για τους Ισραηλινούς εποίκους, στην Παλαιστίνη για τους Παλαιστινίους, μια ομάδα 25 δημοσιογράφων μόλις περάσαμε το σημείο ελέγχου Μπεϊτάρ. Ισραηλινοί οικισμοί σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων από παλαιστινιακά χωριά. Η καχυποψία, ο φόβος, η αγανάκτηση, ο θυμός και το μίσος, είναι συναισθήματα που αναμιγνύονται μεταξύ τους και διαχέονται στις δύο κοινωνίες που προσπαθούν να συνυπάρξουν παρά την αιματοχυσία.

Οι Παλαιστίνιοι γιατί εκεί γεννήθηκαν, οι ίδιοι και οι πρόγονοί τους και θεωρούν τα εδάφη αυτά πατρίδα τους. Οι Ισραηλινοί έποικοι θεωρούν τα εδάφη αυτά, ως υπεσχημένη γη από τον Θεό στους Εβραίους και το 1967 απελευθερώθηκαν .

Φθάνουμε στο παλαιστινιακό χωριό Χουσάν, λίγο πριν τη Βηθλεέμ. Εκεί, σε ένα πλάτωμα μας υποδέχεται ο Ζιάντ Σαμπατίν, Παλαιστίνιος κάτοικος του χωριού. Μαζί του ο Γινόν Νταν Κεχάτι, Ισραηλινός έποικος στο Γκους Ετσίον. Κατεβαίνουμε ένα μονοπάτι, σαν αυτά που συχνά συναντάμε στα ελληνικά χωριά, περπατάμε για περίπου τριάντα λεπτά και φθάνουμε μπροστά σε μια φυσική δεξαμενή, εκεί όπου εκβάλλουν τα νερά ενός καταρράκτη από μια σπηλιά βάθους είκοσι μέτρων. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, που οι ντόπιοι ονομάζουν «Άνοιξη του Χουσάν», ξεκινάει η συζήτησή μας με τον Ζιάντ στα εβραϊκά.

Το μίσος και η φυλακή

«Το 1982, ήρθαν οι στρατιώτες, μας κατέστρεψαν τα σπίτια, μας έκαψαν τα δέντρα. Ήμουν τότε δέκα ετών, είδα να δέρνουν την οικογένειά μου και μίσησα», ο Ζιάντ διηγείται την προσωπική του ιστορία και τον αφήνω να την ξεδιπλώσει χωρίς διακοπή. «Πέντε χρόνια αργότερα, το 1987, ξέσπασε η πρώτη ιντιφάντα και πήρα ενεργό μέρος, εναντίον των Ισραηλινών στρατιωτών. Με συνέλαβαν και με φυλάκισαν για πέντε χρόνια. Εκεί, βρέθηκα στην ίδια φυλακή με νέους γιατρούς και δικηγόρους και αρχίσαμε να συζητάμε, πώς μπορούμε να συνεννοηθούμε με την άλλη πλευρά. Μέσα στην φυλακή έμαθα και εβραϊκά. Αποφασίσαμε να αποκηρύξουμε τη βία και να πολεμούμε για την ειρήνη».

Ο δρόμος για τη συνύπαρξη

«Η βία δεν είναι ο τρόπος για να φθάσουμε στην ειρήνη», επισημαίνει ο Ζιάντ κοιτώντας τον Γινόν, ο οποίος με μια κίνηση του κεφαλιού του δείχνει να συμφωνεί. «Ξεκινήσαμε να συναντούμε στρατιώτες που αρνιόντουσαν να υπηρετήσουν στα κατεχόμενα και Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι οργανωθήκαμε για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μια μέρα, έγινε μια διαδήλωση εποίκων με επικεφαλής τον Ραββίνο Μεναχέμ Φρόμαν, εναντίον της ανέγερσης του διαχωριστικού φράχτη. Ήταν η πρώτη φορά που συναντούσα εποίκους. Αυτοί ήταν όμως οι γείτονές μου. Ο Ραββίνος Φρόμαν με κάλεσε στο σπίτι του. Ήμουν φοβισμένος. Καθίσαμε και συζητήσαμε για πάνω από μια ώρα. Αυτοί που θεωρούσα ως εμπόδιο για την ειρήνη, ήταν για μένα συμμέτοχοι στην προσπάθεια για την ειρήνη. Δέχθηκα τότε επιθέσεις και από Ισραηλινούς και από Παλαιστινίους συντρόφους, επειδή προσπάθησα να μιλήσω με τους γείτονές μου. Με τον Ραββίνο Φρόμαν δημιουργήσαμε μια νέα οργάνωση, τη ‘’Γη της ειρήνης’’».

Ο Ζιάντ, ο ακτιβιστής της πρώτης ιντιφάντα, της πρώτης δηλαδή ένοπλης εξέγερσης των Παλαιστινίων εναντίον των Ισραηλινών, ο πρώην τρομοκράτης που είχε συλληφθεί για ένοπλη βία, αυτοπροσδιορίζεται σήμερα, ως ακτιβιστής της ειρήνης και αγκαλιάζει τον Γινόν, τον Ισραηλινό έποικο. «Είμαστε η καρδιά της σύγκρουσης αλλά είμαστε και η καρδιά της λύσης της σύγκρουσης. Εάν πιστέψουμε ότι η ζωή είναι στο κέντρο και όχι μόνο η γη, μπορούμε να βρούμε τη λύση. Ο Ραββίνος Μεναχέμ Φρόμαν πέθανε, αλλά συνεχίζουμε τον ίδιο δρόμο με τον Γινόν».

Η σπηλιά με τον καταρράκτη στην Άνοιξη του Χουσάν

Καθαρίζουμε το μίσος

Ρωτάω τον Ζιάντ ευθέως, εάν πιστεύει ότι η λύση των δύο κρατών για δύο λαούς, είναι η καλύτερη για τον λαό του.

«Άκουσε, σήμερα εμένα εκείνο που με ενδιαφέρει είναι να ‘καθαρίσω το μίσος’. Ένα κράτος για δύο λαούς, δύο κράτη για δύο λαούς, δέκα κράτη για δύο λαούς, είναι υπόθεση των ‘βιομηχάνων’ της ειρήνης. Το χωριό μας είναι ανοικτό για όλους, να έρθουν ελεύθερα όλοι, Εβραίοι και Παλαιστίνιοι. Μαζί, μπορούμε να αλλάξουμε». Κάνω την ίδια ερώτηση στον Γινόν, τον Ισραηλινό έποικο, ο οποίος βέβαια απορρίπτει τον χαρακτηρισμό «έποικος». «Είμαι Ισραηλινός πολίτης που μένει στην περιοχή της Ιουδαίας και της Σαμάρειας. Αυτή την περίοδο οργανώνουμε μαζί με τον Ζιάντ την εκστρατεία “Cleaning the hate” – ‘’Καθαρίζουμε το μίσος’’. Συναντιόμαστε με Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους και προσπαθούμε να τους πείσουμε ότι το μίσος που προκαλεί μόνο αιματοχυσία, είναι το εμπόδιο για την ειρήνη όχι ο δρόμος για την ειρήνη. Αυτό πρέπει να το αντιληφθούν και οι πολιτικοί που συζητούν για την ειρήνη αλλά εκτρέφουν το μίσος». Είναι φανερό ότι και οι δύο συνομιλητές μου απέφυγαν να δώσουν σαφή απάντηση στο ερώτημά μου, ίσως γιατί ακριβώς αυτό είναι το σημείο της διαφωνίας τους την ώρα που και οι δύο θέλουν να δώσουν έμφαση στην κοινή προσπάθειά τους να καταπολεμήσουν το μίσος που είναι διάχυτο και στις δύο πλευρές.

Η φυσική δεξαμενή στο χωριό Χουσάν

Το φυσικό νερό

Ο Ζιάντ, ο Παλαιστίνιος αγρότης, μου δείχνει τους αγρούς και τη φυσική δεξαμενή: «Κοίτα, εδώ εμείς ασχολούμαστε με βιολογικές καλλιέργειες. Το βλέπεις αυτό το νερό; Είναι φυσικό νερό από ένα καταρράκτη που βρίσκεται στο εσωτερικό αυτής της σπηλιάς, σε βάθος είκοσι μέτρων. Αυτό το φυσικό νερό, εμείς εδώ το θεωρούμε σύμβολο ειρήνης και συμβίωσης».

Ο Ζιάντ στο χωριό Χουσάν

Ο Ζιάντ παίρνει τον γάιδαρό του και ανεβαίνουμε μαζί με τον Γινόν το μονοπάτι της επιστροφής, εκεί όπου τελειώνει μια συναρπαστική συζήτηση μαζί τους. Με αποχαιρετούν και εύχομαι στον Ζιάντ και στον Γινόν, μαζί να πετύχουν και να σβήσουν το μίσος.